بررسی نشانه‌شناختی قصیدۀ مازال یکبر أوراس بذاکرتي سرودۀ عبدالله حمادي

حجت رسولی, شلیر احمدی

چکیده


بر‌اساس اصول نشانه‌شناسی می‌توان خوانش‌ها و تأویل‌های متعددی را برای فهم و درک بهتر یک اثر ادبی ارائه داد. بسیاری از شاعران الجزایری در قصاید خویش از واژۀ «أوراس» به عنوان نمادی از هویت وطن استفاده می‌کنند. عبدالله حمادي (1947)، شاعر بزرگ معاصر الجزایر در قصیدۀ خویش، مازال یکبر أوراس بذاکرتي از رمز بهره برده است. دلالت‌های أوراس در این قصیده و جایگاه و اهمیت آن و رمزگان و نشانه‌ها و ارتباط آنها با أوراس موضوعی است که نیاز به بررسی دارد و جستار حاضر با استفاده از مبانی نشانه‌شناسی به کشف رمزگان موجود در این قصیده پرداخته و کوشیده است با مراجعه به ابیات قصیده با روش توصیفی- تحلیلی رمزگان مربوط به عنوان، خالق اثر، زیبایی‌های کلام، زمان و مکان، فرم و موسیقی و هنجارگریزی نحوی آن را تحقیق و بررسی کند. بررسی نشان داد که این قصیده نشان‌دهندۀ فضایی انقلابی، خشن و همچنین بازتاب حزن و اندوه شاعر است و آهنگ متعادل آن بر گیرایی متن افزوده است، همان‌طورکه حروف، صامت‌ها، مصوت‌ها و تکرار آنها بر فضای متلاطم انقلابی و خشم شاعر از وضع موجود دلالت می‌کند و هنجارگریزی نحوی نیز با محتوا و مضمون قصیده همخوانی دارد.

واژگان کلیدی


نشانه‌شناسی، شعر معاصر الجزایر، عبدالله حمادي، ما زال یکبر أوراس بذاکرتي

تمام متن:

PDF

منابع و مآخذ مقاله


- احمدی، بابک، (1392)، ساختار و تأویل متن، تهران: نشر مرکز.

- احمدی، بابک، (1392)، از نشانه‌های تصویری تا متن، تهران: نشر مرکز.

- الأحمر، فیصل، (2010)، معجم السیمیائیات، بیروت: دار العربية للعلوم ناشرون.

- ایوتادیه، ژان، (1390)، نقد ادبی در قرن بیستم، مترجم: مهشید نونهالی، تهران: نیلوفر.

- ایگلتون، تری، (1388)، پیش درآمدی بر نظریۀ ادبی، مترجم: عباس مخبر، تهران: نشر مرکز.

- بخیت، فاطمه، سعید بزرگ بیگدلی، ناصر نیکوبخت و کبری روشنفکر، (1390-1391)، «بررسی سیر تحول عنوان در شعر فارسی و عربی از آغاز تا امروز»، الدراسات الأدبية، العدد 76 و 77، صص 7- 41.

- بوغنوط، روفية، (2006- 2007)، «شعرية النصوص الموازية في دواوين عبدالله حمادي»، رسالة الماجستير، جامعة منتوري، قسنطينة.

- چندلر، دانیل، (1387)، مبانی نشانه‌شناسی، مترجم: مهدی پارسا، تهران: انتشارات سوره مهر.

- حمادی، عبدالله، (1982)، تحزب العشق یا لیلي، قسنطينة: مطبعة البعث.

- حمداوي، جمیل، (1997)، «السیمیوطیقا و العنونة»، الکویت، مجلۀ عالم الفکر، المجلد 25، العدد3، صص 79- 111.

- حسین، خالد حسین، (2005)، «"سیمیاء العنوان: القوة و الدلالة" النمور فی الیوم العاشر " لزکریا تامر»، مجلۀ جامعة دمشق، المجلد 21، العدد 3 و4، صص 349- 363.

- خرفی، محمد الصالح، (2005)، «جمالیات المکان في الشعر الجزایری المعاصر»، رسالة الدکتوراة، جامعة منتوري، قسنطينة.

- رکیبی، عبدالله، (1982)، الأوراس في الشعر العربي و دراسات أخری، الجزایر: ش.و.ن.ت.

- رجائی، نجمه، (1378)، آشنایی با نقد ادبی معاصر عربی، مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد.

- سجودی، فرزان، (1387)، نشانه‌شناسی کاربردی، تهران: نشر علم.

- صفوی، کوروش، (1383)، درآمدی بر معنی‌شناسی، تهران: انتشارات سوره مهر.

- صفوی، کوروش، (1391)، نوشته‌های پراکنده، تهران: نشر علمی.

- طیب، عبدالله، (1955)، المرشد إلی فهم أشعار العرب و معانیها، مصر: نشر.

- علوی مقدم، مهیار، (1377)، نظریه‌های ادبی معاصر، تهران: سمت.

- عباس، حسن، (1998)، خصائص الحروف و معانیها، دمشق: اتحاد الکتّاب العرب.

- غنیمی هلال، محمد، (1997)، النقد الأدبي الحدیث، القاهرة: نهضة مصر.

- قدامة بن جعفر، أبي الفرج، (1982)، نقد النثر، بیروت: دارالکتب العلمية.

- گیرو، پی یر، (1392)، نشانه‌شناسی، مترجم: محمد نبوی، تهران: آگه.

- مکاریک، ایرنا ریما، (1390)، دانش‌نامۀ نظریه‌های ادبی، مترجم: مهران مهاجر و محمد نبوی، تهران: آگه.

- معجم البابطین للشعراء العرب المعاصرین، (2002)، دراسات في الشعر العربي المعاصر، جمع و ترتیب و تنفیذ: هيئة المعجم، کویت: مؤسسة جائزة عبدالعزیز سعود البابطین للإبداع الشعري.

- وغلیسي، یوسف، (2008)، «سيميائية الأوراس في القصيدة العربية المعاصرة»، الملتقی الدولي الخامس «السیمیاء و النص الأدبي»، جامعة قسنطينة، صص 91- 117.

- هيمة، أ.عبدالحمید، (2004)، «رمز الأوراس في الشعر الجزایري المعاصر من منظور دلالي، الجزایر»، مجلۀ البحوث و الدراسات، العدد 1، صص 197- 210.


ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.