palette
رمان پسااستعماری الجزایر و ویژگی‌های محتوایی و زبانی آن

چکیده
نقد پسا استعماری به تحلیل واکنش استعمار­زدگان در برابر میراث فرهنگی استعمارگران در متون ادبی می‌پردازد. مهم‌ترین شاخص آن، جستن راهی برای بازیابی حقوق، هویت­ملی و بینش بومی فراموش شده در کشورهای استعمار زده است. ادبیات داستانی الجزایر در دوران استعمار فرانسه و پس از آن در شیوه‌های بیان و زبان ادبی به‌زیبایی دگرگون شد. از این­رو، رمان پسا استعماری الجزایر، هویت و شکل نوینی یافت که بخشی از آن همزمان با نهضت ترجمه و ورود آبشخورهای نوین فکری دنیا بر روی نویسندگان و بخش دیگر مربوط به گزینش زبان استعمار، فرانسوی، در کنار زبان عربی برای داستان­نویسی بود. آنان با نفی بافت و محتوای کهنه‌ رمان برای کشف هویت و فرهنگ­ گمشده خود به نوشتن رمان‌هایی به زبان فرانسوی روی آوردند تا با استعمارگران مبارزه کنند و هویت ملی خود را بازآفرینند؛ از این­رو در آثارشان به منظور دفاع از ملت مؤلفه‌های مانند: تقابل‌های استعمارگر و استعمارزده، شرق و غرب را نقد کردند. در این نوشتار با روش تحلیل محتوایی، نمونه‌هایی از رمان­ الجزایر طبق مؤلفه‌های نقد پسا استعماری، معین می‌کند که داستان­نویسان الجزایری به احیای باورها، هویت و فرهنگ بومی و مبارزه با آثار منفی برجای مانده از دوران استعمار، اهمیت داده‌اند.
واژگان کلیدی
الجزایر، پسا استعمار، رمان، ویژگیهای محتوایی و زبانی

منابع و مآخذ مقاله

- إبراهیم، عبدالله، ( 2003)، السردية العربية الحديثة: تفکیک الخطاب الإستعماری و إعادة تفسير النشأة، بیروت: منشورات المرکز الثقافی العربی.

- اسپیواک، گایاتری چاکرووتی، (1999)، نقد خرد پسااستعماری: به سوی تاریخ زمانِ حالِ اضمحلالی، کمبریج: انتشارات دانشگاه هاروارد.

- برتنز، یوهانس ویلم، (1382)، نظریه‌ی ادبی (مقدمات)، ترجمه: فرزان سجودی، تهران: انتشارات آهنگ دیگر.

- بن صالح، نوال، (2010)، «حیاد السارد و الرؤية المفارقة (قراءة في رواية:Lattentat الياسمينة خضرة)»، مجلة کلية الأداب و العلوم الإنسانية و الإجتماعية، العدد السابع، جوان2010، جامعة محمد خيضر- بسکرة. ‌الجزایر، صص 3-25.

- ــــــــــ ، (2011)، «الرواية الجزايرية المکتوبة بالفرنسية و ثورة التحرير صراع اللغة و الهوية»، مجلة المختبر، العدد السابع، أبحاث فی اللغة و الأدب الجزايري، جامعة محمد خيضر- بسکرة: الجزایر.

- ــــــــــ ، (2013)، «استشراف القطيعة فی أدب مولود فرعون نموذج الأرض و الدم»، مجلة المخبر، أبحاث فی اللغة و الأدب ‌الجزایری، جامعة محمد خيضر- بسکرة ‌الجزایر، العدد التاسع، صص393-402.

- بودییه، إدریس، (2000)، الرؤية و البنية في روايات الطاهر وطّار، قسنطينة: منشوران جامعة منتوری.

- تایسن، لویس، (1387)، نظریه‌های نقد ادبی معاصر، ترجمه: مازیار حسین زاده و فاطمه حسینی، تهران: انتشارات نگاه امروز و حکایت قلم نوین.

- حسینی، فتيحة، (2009)، الرواية الجزايرية بین توظیف التراث و الصراع الإیدئولوجی، «اعمال الملتقی الوطنی الثانی فی الأدب ‌الجزایری»، المرکز الجامعی وادی سوف16/17: منشورات الجامعة.

- سعید، ادوارد، (1368)، شرق شناسی، ترجمه: عبدالرحیم گواهی، تهران: انتشارات نشر فرهنگ اسلامی.

- سنقوقه، علال، (2000)، المتخیل و السلطه فی علاقه الروایه ‌الجزایریه بالسلطه السیاسیه: منشورات الإختلاف.

- سی یوسف، سامیه، (2014)، اللغة و حضور الأنساق الثقافية فی الخطاب الروائی، الأصل و ترجمته (رواية "ألواح البحرCalamus " لمرزاق بقطاش أنموذجاً)، جامعة العقید أکلی محند أولحاج: کلية الأداب و اللغات، قسم اللغة و الأدب العربی.

- شاهمیری، آزاده، (1389)، نظریه و نقد پسا استعماری، تهران: نشر علم.

- شربیط، شربیط أحمد، (1998)، تطور البنية الفنية في القصة الجزايرية المعاصرة1947-1985: من منشورات أتحاد الکتاب.

- فرعون، مولود، (1990)، الدروب الوعرة، ترجمها من الفرنسية: حفني عيسي، الجزاير: المؤسسة الوطنية للکتاب.

- قادری، فاطمه، (1389)، سیری در تحول ادبیات معاصر الجزایر1925-1975، یزد: انتشارات دانشگاه یزد.

- قریبع، رشید، (2010)، «الرواية الجزايرية المعاصرة و تداخل الأنواع»، مجلة الدراسات اللغوية: جامعة منتوری- قسنطینه، العدد 600، صص 25-40.

- العامری، ایمان، (2015)، «صورة الثورة التحريرية في الرواية الجزايرية باللغة الفرنسية: جدلية المرکز و الهامش»، مجلة البحوث و الدراسات الإنسانية، جامعة20اوت1955-سکیکده، العدد10، صص 171-190.

- محمود ابراهیم، رزان، (2010)، «اللغة الحوارية في رواية ما بعد الإستعمار: أنيس حبيبة روحي لايزابيل الليندي»، مجلة الأبصار، المجلد14، العدد 1، صص 85-114.

- محمود ابراهیم، رزان، (2011)، «المؤثر الإستعماري في الکتابة الأدبية: إيقاعات متعاکسة تفکيکية»، المجلة العربية للعلوم الإنسانية؛ اللغة العربية و آدابها، مجلد29، خریف العدد116، خریف، صص54-79.

- محمود قاسم، (1996)، الأدب العربی المکتوب بالفرنسية، القاهرة: الهيئة المصرية العامّة للکتاب.

- مستغانمی، أحلام، (1998)، فوضی الحواس، بیروت: دارالآداب.

- وطار، الطاهر، (2008)، تجربة في العشق، بيروت: دارالعربية للعلوم.

- ـــــــــ ، (2007)، اللاز، بیروت: الدار العربية للعلوم.

www.radiozamaneh.com/64877


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.