palette
نگاهی به کتاب نظرية البنائية اثر دکتر صلاح فضل
هومن ناظمیان

چکیده

   نظریه ساختارگرایی از جمله مهمترین نظریه های نقد ادبی است که در نیمه دوم قرن بیستم، مطالعات ادبی را در اروپا و آمریکا تحت تأثیر خود قرار داد و دگرگون ساخت.  این نظریه، همانند سایر نظریه های نقد ادبی در چند دهه اخیر از طریق ترجمه وارد حوزه مطالعاتی نقد ادبی در جهان عرب شد. به همین دلیل بیشتر کتابهایی درباره ساختارگرایی به زبان عربی نوشته شده، ترجمه از کتابهای غربی است. در این مقاله سعی شده کتاب «نظرية البنائية فی النقد الأدبی» مورد نقد بررسی قرار گیرد. این کتاب یکی از آثار ارزشمند در این حوزه است که در اواخر دهه 70 قرن بیستم توسط صلاح فضل از ناقدان برجسته مصر و جهان عرب، تألیف شده است. او در این کتاب برای نخستین بار در جهان عرب به معرفی رویکرد ساختارگرایی در علوم مختلف و کاربردهای آن در نقد ادبی و در دو حوزه نقد شعر و داستان می پردازد. اما اکتفا به مباحث نظری، فقدان مباحث عملی و عدم توجه به نقد و بلاغت قدیم عربی-اسلامی مهمترین معایب این کتاب به شمار می رود.

واژگان کلیدی
نقد ادبی- نظریه ساختارگرایی- صلاح فضل

منابع و مآخذ مقاله

فهرست منابع

اسکولز، رابرت. (1383) درآمدي بر ساختارگرايي در ادبيات ، فرزانة طاهري ، چاپ دوم ،تهران ، آگاه.

امامی، نصرالله. (1382) ساخت گرايي و تحليل ساختاري همراه با نمونه و تحليل ، چاپ اول ، اهواز ، رسش .

برتنس، هانس، (1384) مباني نظريه ادبي ، محمد رضا ابوالقاسمي ، چاپ اول ، تهران : نشر ماهي.

پراپ ، ولاديمير. (1368) ريخت شناسی قصه های پريان ، فريدون بدره ای ، چاپ اول ، توس.

الجيلاني ، حلام ، (2004) « المناهج النقدية المعاصرة من البنيوية الي النظمية » ، الموقف الأدبی ، کانون الأول، العدد 404 ، اتحاد الکتاب العرب بدمشق

حمودة، عبدالعزیز. (2001) المرایا المقعرة؛ نحو نظرية نقدية عربية، عالم المعرفة، مطابع الوطن، الکویت.

دیوان العرب، 30/12/2007 http://www.diwanalarab.com/spip.php?article11716

سلدن، رامان؛ (1377) راهنمای نظریه ادبی معاصر، عباس مخبر، چاپ دوم، تهران، طرح نو.

شایگان فر، حمید رضا، (1380) نقد ادبی، چاپ اول، تهران، انتشارات دستان.

صالح، شریف، الندوة / حوار مع صلاح فضل http://www.arabicnadwah.com/interviews/salahfadhel1.htm

صفوی، کورش. (1383) از زبان شناسی به ادبيات ، جلد اول : نظم ، چاپ دوم ، تهران ، سوره مهر.

علوی مقدم، مهیار، (1377) نظریه های نقد ادبی معاصر؛ صورت گرایی و ساختارگرایی، چاپ اول، تهران، سمت.

العید، یمنی، (1985) فی معرفة النص (دراسات فی النقد الأدبی) بیروت، الطبعة الثالثة، دارالآفاق الجدیدة.

فضل، صلاح؛ (2007) علم الأسلوب و النظرية البنائية، الطبعة الأولی، القاهرة و بیروت، دارالکتاب المصری و دارالکتاب اللبنانی.

فضل، صلاح، (2002) مناهج النقد المعاصر، الطبعة الأولی، القاهرة، میریت للنشر و المعلومات.

فضل، صلاح. (2000) النظرية البنائية فی النقد الأدبی، الطبعة الثانية، القاهرة، دارالشروق.

المصری الیوم (1/9/2011) http://www.almasryalyoum.com/news/details/10774

محمدی، محمد هادی. (1378) روش شناسی نقد ادبيات کودکان ، چاپ اول، تهران : سروش.

ناظمیان، هومن. (1393) از ساختارگرایی تا قصه (تحلیل داستان از زبان حیوانات در ادبیات قدیم عربی بر مبنای الگوی ساختارگرایی پراپ). چاپ اول، تهران، انتشارات امیرکبیر.

ویکیدبدیا الموسوعة الحرة http://ar.wikipedia.org

يوسف حامد جابر ، «المفاهیم الأساسیة للبنیویة» ، تشرين الأول 1995 ، الموقف الأدبی ، العدد 294 ، اتحاد الکتاب العرب بدمشق.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.