palette
بررسی معنا شناختی قصیده «ابن رومی» در رثای فرزندش
کبری روشنفکر, دانش محمدی

چکیده
بررسی های معنا شناختی شاخه ای از زبانشناسی جديد است که به بررسی معانی کلمات، أنواع و ريشه آنها و رابطه بين لفظ و معنا و تحول معنايی کلمات می پردازد. قصيده ابن رومی در رثای فرزندش از شاهکارهای قصائد رثای ادبيات عربی قديم است که به خاطر سرشار بودن از احساسات و عواطف صادق، دارای ظرفيت های بالايی برای نقد معناشناختی است. اين مقاله می کوشد تا با بررسی چهار سطح واژگانی، آوائی، نحوی و صرفی، دلالت های معنائی پنهان را در سطوح زبانی قصيده، کشف کند. در بخش معناشناختی واژگانی، واژگان بر اساس حوزه های دلالی بررسی شدند. در بخش آوائی نيز به دلالت آواها و تکرار آنها، در بخش نحوی به دلالت جمله ها و حروف نفی و اسلوب های شرط و در بخش صرفی به دلالت اسم های معرفه و نکره و ضميرها پرداخته شد. يافته های پژوهش نشان می دهد که تکرار برخی از حروف و حرکات مثل « دال» و « کسره» در قافيه قصيده و استفاده زياد از جمله های فعليه، دلالت بر شدت اضطراب و اندوه شاعر دارد. نسبت بالای افعال ماضی نيز دلالت بر اين دارد که شاعر به زمان گذشته بيشتر از زمان حال و آينده تعلق خاطر دارد. نسبت بالای اسم های معرفه نيز نشان از اين دارد که فرزند شاعر اگرچه در واقعيت مرده و از شاعر دور شده است ولی همچنان در قلب شاعر زنده است وگويا هنوز حضور دارد.
واژگان کلیدی
دلالت، ابن رومی، رثاء، دلالت آوائی، دلالت نحوی

ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.