بازتاب شخصیت حضرت عباس(ع) در ادبیات معاصر عربی و فارسی (با تکیه بر اشعار برجسته شاعران سده اخیر)

عبدعلی فیض الله زاده, بهزاد حشمتی

چکیده


تجلی شخصیتهاي حماسی در ادبیات ملل مختلف بارز است و بسیار به آن اهمیت داده م یشود .
شاعران به آن شخصیتها فخر میورزند و بخش فراوانی از سرودههاي خویش را به دلاور يهاي آنان
اختصاص میدهند. ادبیات فارسی وعربی به طور گسترده اي از واقع ۀ کربلا و شخصیت هاي آن تاثیر
پذیرفته است و اشعار فراوانی در این زمینه سروده شده است؛ ولی با توجه به قابلیتهاي زبانی و شرایط
مختلف ادبی و نوع نگاه شاعران در ادبیات فارسی و عربی، تعابیر آنان از این واقعه گاهی مشترك و گاهی
مختلف است. در این میان بخشی از ادبیات عاشورایی فارسی و عربی به حضرت عباس (ع) حماسه ساز
دلاور واقعه کربلا اختصاص دارد و این اشعار ابعاد مختلف شخصیتی ایشان را انعکاس م یدهد و این
انعکاس در آیینۀ ادبیات فارسی و عربی شایان بررسی و تحلیل است . در ادبیات عربی به مضامینی
همچون سقایت، شجاعت و فخر در توصیف شهادت ایشان و ذکر نسب، بسیار بیشتر از ادبیات فارسی
توجه شده است و در ادبیات فارسی نیز مظلومیت وزیبایی و پرچمداري حضرت عباس (ع) داراي برتري
نسبی است. به طور کلی صبغۀ حماسی اشعار عربی معاصر نسبت به اشعار فارسی پررنگتر است در حالی
که جنبۀ رثایی در ادبیات فارسی چشمگیر تر است. این مقاله به بررسی ابعاد مختلف شخصیتی حضرت
عباس(ع) در بارزترین سرودههاي معاصر عربی و فارسی و شباهت و تفاوتهاي این بازتاب میپردازد.


واژگان کلیدی


ادبیات معاصر، ادبیات تطبیقی، شعر عربی، شعر فارسی، حضرت عباس(ع)، حماسۀ کربلا.

تمام متن:

PDF

منابع و مآخذ مقاله


- اردستانی، محمد صادق، ( 1378 )، دیوان، تهران: اندیشه ماندگار.

- آزادي، محمد حسین، ( 1390 )، گزیده هاي ادب معاصر، تهران: یاران علوي.

- اشتري اصفهانی، مرتضی، ( 1381 )، دیوان، تهران: ظهور.

- اصفهانی، ماهر،( 1387 )، دیوان، تهران: دریاي اندیشه.

- اصفهانی، محمدحسین، ( 1390 )، کلیات دیوان کمپانی، قم: سیماي کوثر.

- الأصفهانی، ابی الفرج، ( 1427 ق)، مقاتل الطالبیین، بیروت: دارالنهضة.

- الإصفهانی، شیخ محمدحسین، ( 1426 ق)، الأنوار القدسیه – بانضمام الذيرية، بیروت:

دارالمعارف.

- حافظی، محسن، ( 1392 )، دیوان، تهران: سیماي ولایت.

- سازگار، غلامرضا، ( 1385 )، دیوان، تهران: فیض الاسلام.

- سلیمی، بهزاد، ( 1389 )، مجموعه اشعار، تهران: نشر جنگل.

- شبر، جواد، ( 1422 ق)، أدب الطف، بیروت: دار المرتضی.

- شفیعی کدکنی، محمدرضا، ( 1370 )، موسیقی شعر، تهران: انتشارات آگاه.

- شمیرانی، مرتضی، ( 1381 )، دیوان، تهران:آیین احمد (ص).

- عاصف، عباس، ( 1376 )، دیوان، تهران: قدیس.

- عقیقی بخشایشی، عبدالرحیم، ( 1389 )، سردار بلند قامت دین، تهران : نشر نوید اسلام.

- علیکرمی، طیبه، ( 1392 )، دستچینی از بهشت، تهران: نور الثقلین.

- قدسی، غلامرضا، ( 1379 )، دیوان، تهران: لقاءالنور.

- قمی، میرزا محمد، ( 1375 )، دیوان، تهران: بنیاد علوم و معارف اسلامی.

- کاشانی، حبیب الله، ( 1383 )،دیوان، تهران:علوم اهل بیت (ع).

- مازندرانی، وفا، ( 1385 )، دیوان، تهران: انتشارات انجمن قلم ایران.

(69/6) پژوهشنامۀ نقد ادب عربی شمارة 11

بازتاب شخصیت حضرت عباس(ع) در ادبیات معاصر عربی و فارسی

66

- منصوري، جعفر، ( 1382 )، دیوان، تهران: ضریح آفتاب.

- موسوي گرمارودي، سید علی، ( 1389 )، دیوان، تهران: ذوالجناح.

- مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، ( 1421 ق)، بحارالأنوار؛ الجامعه لدرر أخبار الأئمة الأطهار،

بیروت: دار احیاء التراث العربی.


ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.