palette
مرثیه‌ی ابوالبقاء الرُّندی در آیینه‌ی نقد رتوریک
علی قهرمانی, صدیقه حسینی

چکیده
نقد رتوریک استفادۀ آگاهانه از زبان در راستای اقناع مخاطب است. این رویکرد از مباحث نقد ادبی جدید ساختارگرا و پسا‌ساختارگرا و علوم روان‌شناسی، ارتباطات، جامعه‌شناسی و زیبایی‌شناسی بهره می‌گیرد. از این دیدگاه، اثر ادبی با کلام مخیل خود سعی در اقناع مخاطب دارد و در این راه از ابزارهای علم بلاغت و زیبایی‌شناسی و...  بهره می‌برد. در این پژوهش نونیۀ رندی، که مرثیه‌ای است برای اندلس، از دیدگاه نقد رتوریک با روش توصیفی ـ تحلیلی بررسی می‌شود. شاعر در محتوا و شکل، برای اقناع و مشارکت مخاطب، ابزارهای ادبی و بلاغی را به‌کار می‌گیرد تا او را از حالت انفعال و شنونده‌بودن صِرف به‌سمت مشارکت و پویایی سوق دهد. ابوالبقا، برای نیل به این مقصود، از تعابیر متنوع و کلامی منعطف و فنون بلاغی بهره می‌گیرد تا مخاطب را در شرایطی قرار ‌دهد که خود جزئی از تجربۀ شاعرانۀ وی شود.
واژگان کلیدی
نقد رتوریک- ابوالبقا الرندی- اقناع مخاطب-نونیّه.

منابع و مآخذ مقاله

احمدی، محمد (1393،1394)، ماهیت نقد رتوریکی و اهمیت آن در مطالعات ادبی، دوفصلنامۀ بلاغت کاربردی و نقد، سال اول، صص 49-63.

بینگر، اتولر (1376)، ارتباطات اقناعی، ترجمۀ علی رستمی، تهران: مرکز تحقیقات، مطالعات و سنجش برنامه‌ای صدا و سیما.

بولتون، رابرت (1381)، روان‌شناسی روابط انسانی، ترجمۀ حمیدرضا سهرابی و افسانه حیات روشنایی، تهران: رشد.

الخفاجی، منذر (2010)، صحیفة الهدی،

www.al-hodaonline.com

الدایة، محمد رضوان (1986)، ابوالبقاء الرندی شاعر رثاء الاندلس، الطبعة الثانیة، بیروت: مکتبة سعدالدین.

ریچاردسون، جری (1374)، معجزۀ ارتباط و ان.ال.پی، ترجمۀ مهدی قراچه داغی، تهران: البرز.

صفوی، کوروش (1383)، از زبانشناسی به ادبیات، چاپ دوم، تهران: سوره مهر.

عباس، حسن (1998)، خصائص الحروف العربیة و معانیها، اتحاد الکتاب العربز.

علوی مقدم، محمد (1372)، در قلمرو بلاغت، مشهد: آستان قدس رضوی.

کیا، علی اصغر، سعیدی، رحمان (1383)، مبانی ارتباط، تبلیغ و اقناع، تهران: مؤسسۀ انتشاراتی روزنامۀ ایران.

مؤذنی، علی محمد، احمدی، محمد (1393)، «درآمدی بر جایگاه فرایند اقناع در فنّ خطابه و مطالعات ادبی»، پژوهشنامۀ نقد ادبی و بلاغت، دورۀ 3، شمارۀ 2، صص93-111.

مقدادی، بهرام (1393)، دانش‌نامۀ نقد ادبی؛ تهران: نشر چشمه.

مکاریک، ایرنا ریما (1384)، دانش‌نامۀ نظریه‌های ادبی معاصر، ترجمۀ مهران مهاجر و محمد نبوی، تهران: آگه.

مکی، الطاهر احمد (1987)، دراسات اندلسیة فی الادب والتاریخ والفلسفة، الطبعة الثانیة، القاهرة: دارالمعارف.

هاشمی، سید احمد (1386)، جواهر البلاغة، تهران: الهام، ویرایش.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.