palette
بررسی و نقد كتاب أسلوب علي‌بن أبي طالب عليه السلام في خطبه الحربية
سمیه حسنعلیان

چکیده
يكی از موضوعاتی كه ارتباطی تنگاتنگ با مسائل زبان‌شناسی دارد و ناقدان در بررسی و تحليل متون به آن توجهی ويژه دارند، سبک‌شناسی است كه بين روش علمی در مطالعات زبانی و روش نقدی در مطالعۀ متن ادبی توازن ايجاد کرده است. از سوی ديگر، وجود تأليفاتی در تطبيق اين روش بر متون خلأيی بزرگ در اين زمينه به‌حساب می‌آيد كه كتاب أسلوب علي‌بن أبي طالب(ع) في خطبه الحربية گامی در راستای پر كردن خلأ موجود بوده است. بدون شک هر نگاشته‌ای دارای جنبه‌های ارزشمند و احتمالاً كاستی‌هايی است كه مطرح نمودن و بررسی و نقد آنها می‌تواند زوايايی را برای نويسنده آشكار كند كه از ديد وی مخفی بوده و، از اين رهگذر، مسير برای ارائۀ هر چه بهتر تأليفات هموار شود. با اين توصيف و برای تحقق چنين هدفی در مقالۀ حاضر به بررسی و نقد كتاب أسلوب علي‌بن أبي‌طالب(ع) في خطبه الحربية اثر علی احمد عمران پرداخته شده و، بعد از ذكر مقدمه و تعريف كتاب و اشاره به نقاط قوت آن، كاستی‌های كتاب در چند محور اساسی بیان شده است. مهم‌ترين يافته‌های پژوهش، كه يافتن همان كاستی‌ها و محاسن و جنبه‌های نوآورانۀ كتاب است، در متن مفصلاً ذكر شده و همۀ آنها حاكی از آن است كه هر‌چند اثر با سرفصل وزارت علوم خيلی متناسب نيست، اما می‌تواند به‌عنوان كتاب كمك درسی، كه به تطبيق نظريه‌ای جديد بر متنی ارزشمند چون نهج‌البلاغة پرداخته، مورد استفادۀ دانشجویان قرار گیرد.
واژگان کلیدی
سبک‌شناسی، بلاغت، امام علی(ع)، أسلوب علي‌بن أبي طالب في خطبه الحربية.

منابع و مآخذ مقاله

- ابن ميثم البحرانی، كمال الدين ميثم بن علي، (بی‌تا)، شرح نهج البلاغة، بيروت: دار الآثار للنشر ، دار العالم الإسلامي.

- ابن هشام الأنصاري، أبو محمد عبد الله بن يوسف، (1406هـ)، مغني اللبيب عن كتب الأعاريب، المحقق: مازن المبارك ومحمد علی حمد الله، بازنگری سعيد افغانی، قم: انتشارات سيد الشهداء.

- أبوديب، کمال، (1984)، «الأسلوبية»، مجلة فصول، المجلد 6، العدد 1.

- أولمان، ستيفن، (د.ت)، دور الکلمة في اللغة، المترجم: کمال بشر، القاهرة: دار غريب للطباعة و النشر.

- امين، سيد محسن، (بی‌تا)، أعيان الشيعة، المحقق: حسن الأمين، بيروت: دار التعارف للمطبوعات.

- الرافعی، مصطفی صادق، (1997)، إعجاز القرآن والبلاغة والنبوية، القاهرة: دار المنار.

- الرضی، أبوالحسن محمد بن الحسن، (1398هـ)، شرح الرضي علی الكافية، المصحح: يوسف حسن عمر، تهران: مؤسسه صادق.

- باطنی، محمدرضا، (1364)، توصيف ساختمان دستوری زبان فارسی، تهران: اميرکبير.

- جبر، محمد عبد‌اللّه، (1988)، الأسلوب والنحو دراسة تطبيقية في علاقة الخصائص الأسلوبية ببعض الظاهرات النحوية، الإسكندرية: دار الدعوة.

- خاقانی، محمد، (1390)، جلوه‌های بلاغت در نهج البلاغة، تهران: انتشارات بنياد نهج‌البلاغة.

- خفاجی، محمد عبد‌المنعم و ديگران، (1992)، الأسلوبية والبيان العربي، القاهرة: الدار المصرية‌اللبنانية.

- السيوطی، عبد الرحمن، (1428هـ)، الأشباه والنظائر في النحو، بيروت: دار الكتب العلمية.

- شميسا، سيروس، (1386)، کليات سبک‌شناسی، تهران: نشر ميترا.

- طالبيان، يحيی، (1378)، صور خيال در شعر شاعران سبک خراسانی، كرمان: مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی عماد كرمانی.

- عياد، محمود، (1981)، «الأسلوبية الحديثة محاولة تعريف»، مجلة فصول، المجلد1، العدد 2.

- مصلوح، سعد، (1992)، الأسلوب دراسة لغوية أسلوبية، القاهرة: عالم الكتب.

- ــــــــــ ، (1984)، «الأسلوبية ـ ضمن مهرجان شوقي و حافظ الذي أقيم بالقاهرة سنة 1982م»، مجلة فصول، المجلدد 5، العدد 1.

- مكارم شيرازی، ناصر؛ با همكاری جمعی از فضلا و دانشمندان، (1386)، پيام امام أمير‌المؤمنين(ع)، قم: انتشارات امام علي‌بن ابی طالب(ع).


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.