palette
بررسی و نقد تأثیر و تأثر امام فخر رازی در مباحث بیان با رویکرد کتاب نهایة الایجاز فی درایة الاعجاز
فخرالسادات طباطبایی, محمد جنتی فر

چکیده
کتاب نهایة الایجاز فی درایة الاعجاز از امام فخر رازی (606 ه.ق) یکی از کتابهای مهم و قابل توجه در حوزة مباحث بلاغی است. این کتاب که در واقع تلخیصی از دو کتاب اسرار البلاغة و دلائل الاعجاز عبد القاهر الجرجانی است، متضمن برخی آرا و دیدگاه‌های امام فخر رازی نیز می‌باشد. این مقاله به روش توصیفی و تحلیلی و با بهره گیری از روش مقایسه‌ای، تأثیرپذیری و تأثیرگذاری فخر رازی در مباحث علم بیان را از کتاب نهایة الایجاز فی درایة الاعجاز، مورد بررسی و نقد قرار داده و اختلافات و اشتراکات آنها را ارزیابی می‌نماید. برخی نتایج مقاله حاکی از آن است که فخر رازی در کتاب خود آرای عبدالقاهر را مورد تحلیل قرار داده و در اغلب موارد همراه با استدلال لغوی و منطقی بر آن صحه می‌گذارد و در برخی موارد نیز با استاد خود با سبکی منطقی که با مسائل بلاغی سازگار نیست، به گفت و گو می‌پردازد. فخر رازی نظرات و دیدگاه-های فشردة عبدالقاهر جرجانی را به گونه ای مبسوط بیان می‌کند و خود نیز تحلیل‌هایی دیگری به آن می‌افزاید. و در عین حال خود نیز بر برخی از صاحب نظران و دانشمندان بعدی تأثیر گذاشته است.
واژگان کلیدی
تأثیر- تأثر- نهایة الایجاز فی درایة الاعجاز، فخر رازی- عبدالقاهر جرجانی- علم بیان

منابع و مآخذ مقاله

قرآن کریم

-ابن خلکان، وفیات الاعیان، تحقیق: محمد محیی الدین عبدالحمید، السعاده، 1948م.

-ارحیله، عباس، الاًثر الاُرسطی فی النقد و البلاغة العربیّن، چاپ اول، الدارالبیضاء، 1999م.

-التهانوی، محمدبن علی، کشّاف اصلاحات الفنون، افست در ایران، 1967م.

-الجرجانی، عبدالقاهر، اسرارالبلاغة فی علم بیان، تحقیق: السید محمد رشید رضا، المکتبه التوفیقه، 1978م.

-----------------، دلائل الاعجاز فی القرآن، تحقیق: محمود محمدشاکر، قاهره، المکتبه، الخائجی، 2004م.

-حسین، عبدالقادر، المختصر فی تاریخ البلاغة، قاهره، دار غریب، 2001م.

---------------، تسهیل نهایه الایجاز فی درایه الاعجاز، بیروت، لبنان، دارالاوزاعی، 1989م.

-خوانساری، محمدباقر، روضات الجنات، چاپ حجر، 1367هـ.

-رازی، فخرالدّین، التفسیر الکبیر، تحقیق: الشیخ خلیل محیی الدّین الملیس، بیروت، لبنان، دارالفکر، 1995م.

--------------، نهایة الایجاز فی درایه الاعجاز، تحقیق: نصرالله حاجی مفتی اوغلی، چاپ اول، بیروت، لبنان، دارصادر، 2004م.

-الرمانی، ابوالحسن علی بن عیسی، النکت فی اعجاز القرآن(ضمن کتاب ثلاث رسائل فی اعجاز القرآن)، تحقیق: محمد خلف الله و محمد زغلول سلام، مصر، دارالمعارف.

-زمخشری، محمدبن عمر، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فی وجوه تأویل، تصحیح: مصطفی حسین احمد، بیروت، لبنان، دارالکتب العربی، 1912م.

-سکاکی، ابویعقوب، مفتاح العلوم، حاشیه عبدالحمید هنداوی، چاپ اول، بیروت، لبنان، دار الکتب العلمیه، 2000م.

-مطلوب، احمد، البلاغة عند السکاکی، چاپ اول، بغداد، مکتبه النهضه، بغداد، 1964م.

-موسی، احمد، البلاغة التطبیقیه، بیروت، لبنان، دارالمعرفه، 1963م.

-هلال، ماهر مهدی، فخرالدین رازی بلاغیاً، العراق، منشورات وزارت الثقافه ، 1977م.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.