palette
خطاهای شعری ازدیدگاه ابوهلال عسکری

چکیده

دیدگاه عقلانی ابوهلال عسکری درنقد شعر

چکیده

تفاوت دیدگاه ناقدان ادبی در مورد خاستگاه ، هدف و منطق شعر ، نظرات مختلفی را درمورد خطای شاعران به وجود آورده است . ابو هلال درکتاب الصناعتین خطاهای شاعران را فراتر از گستره نحو ، وزن و قافیه بررسی کرده است. وی هرچنددراین کتاب به لزوم تفاوت زبان شعرو زبان معمولی اشاره کرده است امادرنقدابیات ؛ با نگاهی مبتنی بر نقد منطقی ، حرکت شاعر را به قواعد عقلانی وقانونهای وضعی وتنگناهای لفظی محدود ساخته است و هیچ گونه خطایی را برای شاعران متاخر جایز ندانسته است . وی با چنین دیدگاهی با ذکر شواهدی از خطای شاعران تازیانه انتقادخودرابرپیکر ابیات. آنان فروآورده است انواع خطاهایی را که وی در «الصناعتین» مطرح ساخته در عنوان‌های اصلی و فرعی عنوان‌بندی وشرح نمودیم تا از سویی مطالب پراکنده ساختاری شکل گرفته یابد و بیانگر نگاه کلی ابو هلال به موضوع  باشد واز سوی دیگر این تقسیم‌بندی و شرح بتواند راهنمایی عملی برای نقد شعر از زوایای گوناگون گردد . این نوشتارخطاهای شعری را ازنظرابوهلال درشش عنوان اصلی : خطای عرضی ، خطای منطقی ،خطا دروصف وتشبیه ، مخالفت باعرف ، خطای واژگانی ومعنای مکشوف ، تقسیم نموده است ودرهرعنوان اصلی  ، عنوانهایی فرعی را با ذکرابیات موردنظر ابوهلال مطرح ساخته وبه شرح خطای ابیات ازنظرابوهلال ودرمواردی به نقدنظراوپرداخته است .

کلمات کلیدی: خطای شعری، ابوهلال، الصناعتین، نقد منطقی، خطای عرضی

واژگان کلیدی
خطای شعری - ابوهلال - الصناعتین - نقد منطقی - خطای عرضی

منابع و مآخذ مقاله

ابن قتيبه، ابومحمد عبدالله بن مسلم، الشعروالشعراء، دارالثقافه، بيروت، لبنان

ابوتمام، ديوان، الخطيب التبريزي، جزء اول، قدم له و وضع حوامشه وفهارسه، راجي الاسمر، بيروت الناشر دارالکتاب العربي ( 1413ه-ج 1922 م )

ابوهلال، الصناعتين (معيار البلاغه 1372) با تر جمه کتاب صناعتين (نظم ونثر عربي) ترجمه محمد جواد نصيري، انشارات دانشگاه تهران،

ارسطو (1382 )، فن شعر،ترجمه عبدالحسين زرين کوب، امير کبير، تهران،چاپ چهارم

بحتري، ديوان، شرح وضبطه ومقدم له ايمان البقاعي جزء الاول موسسه الاعلمي للمطبوعات، (1422ه-ق-2001م)

جرير، شرح ديوان، قدم له و شرحه، تاج الدين شلق، الناشر الدار الکتاب العربي، بيروت 1415 هجري-1994 ميلادي

حسيني نژاد، حسينقلي. (1374). نگاهي به ترجمهي کتاب الصناعتين، مجلهي دانشگاه انقلاب، شماره 2، ص 266-205

رضايي ارداني، فضل الله. (1392). نگاهي به پيشينهي مطالعات علوم بلاغي در ادبيات عرب، آينهي ميراث، شماره 52، ص 129-310

طباطبايي، سميه السادات. (1396). ايرانيات کتاب الاوائل ابوهلال عسکري، پژوهشهاي ايرانشناسي، سال 7، شماره 1، ص 105-89

العسکري، ابي هلال الحسن بن عبدالله بن سهل، الصناعتين، تحقيق علي محمد البجاوي، ومحمد ابوالفضل ابراهيم، المکتبه العصريه2006 م

الغراوي، نعمه رحيم، النقد اللغوي عندالعرب حتي نهايه القرن السابع الهجري، (1978) وزاره الثقافه و الفنون، الجمهوريه العراقيه

محبتي، مهدي. (1384)، الصناعتين ابوهلال و نقش و جايگاه آن در نقد و ادب اسلامي- ايراني، مجلهي نامه، انجمن،پاييز 1384، شماره 19 (139-154 )

معيني، منصوره. (1392). شکوه نگاه (بررسي نظريههاي ادبي)، مرکز نشر دانشگاهي

هاشمي احمد جواهر البلاغه، تصحيح وترجمه دکتر محمود خرسندي، دکتر حميد مسجد سرايي، انتشارات پيام نو آوران، 1390

ياقوت حموي. (1993). معجم الادباء، ج 2، تصحيح احسان عباس، بيروت، دارالغرب الاسلامي


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.