palette
فرانقد ادبی در آثار سیدمرتضی(ره)
محمدامین تقوی فردود, علی صابری

چکیده
مقالۀ حاضر، توانست با مطالعۀ آثار سیدمرتضی و همچنین آثار نویسندگانی که به بررسی اندیشه‌های ادبی و نقدی او پرداخته‌اند، اندیشه‌های فرانقدی او، را مورد بررسی قرار دهد. بررسی مجموعۀ آثار سیدمرتضی نشان می‌دهد که سه اثر امالی، الشهاب و طیف الخیال او بیشترین قضایای نقدی ادبی را در خود جای داده‌اند و ما تلاش کردیم تا دریابیم سیدمرتضی چه دیدگاه‌های متمایزی از معاصران و پیشینیان خود داشته است و چه گام‌هایی در گسترش اندیشه فرانقد ادبی برداشته است و در یک فرایند پژوهشی مبتنی بر روش توصیفی تحلیلی دریافتیم که او با تبیین برخی قضایای نقدی رایج در زمان خود و با بهره‌گیری از نظریات نظریه‌پردازان نقدی و ادبی از جمله «جاحظ»، «ابن قتیبة»، «آمدی» و غیره در کتاب‌هایشان، دانش نقدی خود را ارتقا داده است و با بهره‌گیری از دانش خود در سایر زمینه‌ها از جمله کلام، فقه، تفسیر و غیره در این وادی ضمن پرداختن به برخی از نظریات، تئوری‌ها و قضایای نقدی زمان خود، و تئوری‌هایی چون لفظ و معنی ، نقد بلاغی، اقدام به داوری درباره شیوه‌های نقدی موازنه و مفاضله کرده است. و در فرایند بررسی و تفسیر آثار ادبی، گاهی خود در قضایای نقدی، نظریه‌پردازی کرده و شیوۀ نقدی جدیدی را در نقد آثار پیشنهاد داده است.   
واژگان کلیدی
"نقد ادبی"-"فرانقد"-"سیدمرتضی"-"امالی"

منابع و مآخذ مقاله

- ابن خلکان. (بی تا). وفیات الأعیان و أنباء أبناء الزمان. تحقیق احسان عباس. لبنان: دارالثقافة.

- ابن سلام، محمد. (1980م). طبقات فحول الشعراء. تحقیق حمود محمد شاکر. جدة: دارالمدنی.

- ابن منظور، محمد بن مکرم. (1414ق). لسان العرب. بیروت: دار صادر.

- ابن قتیبه، دینوری. (1423ق). الشعر و الشعراء. قاهره: دار الحدیث.

- اصفهانی، ابوالفرج. (1994م). الأغانی. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.

- آمدی، حسن بن بشر. (بی تا). الموازنة بین شعر أبی تمام و البحتری. تحقیق احمد صقر. قاهره: دارالمعارف.

- امین، أحمد. (1972م). النقد الأدبی. قاهره: مکتبة النهضة المصریة.

- امین، سید محسن. (بی تا). أعیان الشیعة. بیروت: دار المعارف للمطبوعات لبنان.

- بحرانی، یوسف. (1998م). الکشکول. بیروت: دار و مکتبة الهلال.

- تنوخی، محسن بن علی. (1975م). الفرج بعد الشدة. تحقیق عبود الشالجی. بیروت: دار صادر.

- توحیدی، أبوحیان.(2003م). الإمتاع و المؤانسة. تحقیق هیثم خلیفة الطعیمی. بیروت: مکتبة العصریة.

- جاحظ، عمرو بن بحر. (بی تا). البیان و التبیین. تحقیق عبد السلام محمد هارون. بیروت: دار و مکتبة هلال.

- جاسم، محمد باقر. (2009م). «نقد النقد أم المیتانقد محاولة فی تأصیل المفهوم». مجله ی عالم الفكر. ش 3.

- حسنی، سعد داحس ناصر. (2008م). «الخطاب النقدی عند الشریفین الرضی و المرتضی». رساله ی کارشناسی ارشد به راهنمایی فاروق محمود الحبوبی. مجلس کلیة التربیة بجامعة واسط.

- خالص، ولید محمود. (2010م). المباحث النقدیة فی أمالی المرتضی. عمان: دار کنوز المعرفة.

- رشید، هارون. (2012م). «الأسس النظریة لنقد النقد». مجله ی مرکز بابل للدراسات الإنسانیة. ش 1.

- ریاحی، نجوى القسطنطینی. (2009م). «فی الوعی بمصطلح نقد النقد وعوامل ظهوره». مجله ی عالم الفكر. ش 1.

- سیدمرتضی. (1405ق). رسائل المرتضی. تحقیق السید مهدی رجائی و السید أحمد الحسینی. قم: دارالقرآن الکریم.

- ------ (1410ق). رسائل المرتضی. الشهاب فی الشیب و الشباب. قم: دارالقرآن الکریم.

- ------ (1998م). غرر الفوائد و درر القلائد(امالی المرتضی). تحقیق محمد أبو الفضل إبراهیم، [بی نا]. قاهره: دارالفکر العربی.

- ------- (1302ق). الشهاب فی الشیب و الشباب. قسطنطنیه: مطبعة الجوائب.

- ------- (1955م). طیف الخیال، تحقیق محمدسید کیلانی. قاهره: شرکة مکتبة و مطبعة مصطفی البابی الحلبی و أولاده بمصر.

- شنترینی، علی بن بسام. (1421ق). الذخیرة فی محاسن أهل الجزیرة. بیروت: دار الغرب الإسلامی.

- صابری، علی. (1385ش). النقد الأدبی و تطوره فی الأدب العربی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها(سمت).

- طارم، میثم. (1388ش). «النقد الأدبی بین المفاضلة و الموازنة و المقارنة». مجله التراث الأدبی. سال اول، ش2.

- عباس، إحسان. (1992م). تاریخ النقد الأدبی عند العرب. بیروت: دار الثقافة الجدیدة.

- عزاوی، نعمة رحیم. (1988م). الجهد النقدی فی الامالی. مجله ی الأستاذ التربویة. ش 1.

- عسکری، ابوهلال. (1998م). کتاب الصناعتین. تحقیق على محمد البجاوی و محمد أبو الفضل إبراهیم‏. بیروت: مکتبة عنصریة.

- عصفور، جابر.( 1981م). «نقاد نجیب محفوظ». مجله ی فصول. ج 1 ، ش 3.

- قاضی جرجانی، علی بن عبد العزیز. (2006م). الوساطة بین المتنبی و خصومه. تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم. بیروت: المکتبة العصریة.

- قدامة ابن جعفر. (بی تا). نقد الشعر. تحقیق محمد عبدالمنعم الخفاجی. بیروت، دارالکتب العلمیة.

- قیروانی، ابن رشیق. (2000م). العمده فی محاسن الشعر و آدابه. تحقیق نبوی عبد الواحد شعلان‏. قاهره، مکتبة الخانجی.

- کرعاوی، سعاد کریدی. (1992م). الشریف المرتضی جهوده اللغویة و النحویة. دمشق: تموز.

- محیی الدین، عبد الرزاق. (1957م). أدب المرتضی. بغداد: مطبعة المعارف.

- مطلوب، احمد. (1989م). معجم النقد الأدبی القدیم. بغداد: دارالشؤون الثقافیة العامة.

- معتوق، احمد محمد. (2008 م). الشریف المرتضی حیاته ثقافته أدبه و نقده. بیروت: المؤسسة العربیة للدراسات و النشر.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.