palette
شخصیّت انسان متدین در رمان‌های اجتماعی عبدالحمید جودة السحار
علی صابری, مصطفی یگانی

چکیده
عبدالحمید جودت سحار از پیشگامان رمان اجتماعی معاصر مصر به‌شمار می‌رود. وی در رمان‌های اجتماعیش به‌طور گسترده و هدفمند، شخصیت انسان متدیّن را به‌تصویرکشیده است. این مقاله سعی دارد تصویر شخصیت انسان متدین را در رمان‌های اجتماعی سحار در چهارچوب موضوعات: روش پردازش شخصیت انسان متدّین، جایگاه اجتماعی انسان متدّین، ویژگی‌های انسان متدّین در محیط‌های اجتماعی سنتی و معاصر بررسی کند. روش کار پژوهش بر نقد و تحلیل این موضوعات از نگاه سحار و مقایسۀ آن با دیدگاه رمان‌نویسان مشهور معاصر عرب استوار است. دست­آورد پژوهش نشان می‌دهد که سحار با رویکرد واقع­گرایی اسلامی این شخصیت را در قالب انسان متدّین عادی و با شخصیت اجتماعی مثبت و پویا معرفی می‌کند برخلاف روش رمان نویسان مشهور معاصر عرب که آن را در صورت شخصیت‌های نمادین مذهبی و به‌نحوی عقب­مانده و ساده‌لوح و فاقد تأثیر مثبت اجتماعی به‌تصویر می‌کشند.سحار اگر متأثر از نگرش اسلامی از این شخصیت حمایت می‌کند به اقتضای واقع­نگری هنریش، نقطه ضعف‌های او را نیز از قبیل: درک غلط از  موضوعات ایستا و تغییرپذیر، رفتار احساسی، آلوده شدن به خرافات و گاهی لغزش و گناه به‌تصویرکشیده است.
واژگان کلیدی
جودة السحار، رمان معاصر عرب، رمان اجتماعی، انسان متدین.

منابع و مآخذ مقاله

- ارکیبی، رشید، (2011)، الرواية الاسلامية و مجالات الالتزام ضمن ـ نحو منهج اسلامی للرواية ـ ریاض: دار العبیکان.

- باشا، عبدالرحمن رأفت، (1985)، نحو مذهب اسلامی فی الادب و النقد، ریاض: دانشگاه اسلامی امام محمد بن سعود.

- بدر، عبدالمحسن طه، (1983)، الروائی و الارض، قاهره: دارالمعارف.

- جبریل، محمد، (1973)، «المغزی الاخلاقی فی أدب السحار»، الهلال، ش 5، سال 81، قاهره.

- جبوری، کامل سلمان، (2003)، معجم الادباء من العصر الجاهلی حتی سنة 200، بیروت: دار الکتب العلمیة.

- جرار، مأمون فریز، (1988)، خصائص القصة الاسلامية، جدة: دارالمنارة.

- خلیفة، کمال محمد سعد، (2007)، الشخصيه الاسلامية في الرواية المصرية الحديثة، ریاض: انتشارات العبیکان.

- خلیل، ابراهیم، (2010)، بنية النص الروائي، بیروت: انتشارات الاختلاف.

- زرکلی، خیرالدین، (2002)، الاعلام، شهر: دار العلم للملایین.

- زید، صفوت یوسف، (1985)، التیار الاسلای فی قصص عبدالحمید جودة السحار، مصر: انجمن عمومی نویسندگان مصر.

- زکی، احمد کمال، (1974)، «السحار صاحب محمد رسول الله و الذین معه»، الهلال، ش3، سال 82، قاهره.

- السحار، عبدالحمید جودة، (بی‌تا)، القصة من خلال تجاربي الذاتية، مصر: انتشارات دار مصر.

- ـــــــــــــــــــــــــــ، قافلة الزمان، مصر: انتشارات دارمصر.

- ـــــــــــــــــــــــــــ، وکان مساءً، مصر: انتشارات دارمصر.

- ـــــــــــــــــــــــــــ، الشارع الجدید، مصر: انتشارات دارمصر.

- شرقاوی، عبدالرحمان، (بی‌تا)، الارض، قاهره: انتشارات دارغریب.

- فیصل، سمر روحی، (1986)، الاتجاة الواقعي في الرواية العربية السورية، دمشق: چاپخانه اتحادیه نویسندگان عرب.

- قاعود، حلمی محمد، (1999)، الرواية الاسلامية المعاصرة، جازان: نادی جازان الادبی.

- قصاب، ولید ابراهیم، (2011)، الشخصية في الرواية الاسلامية ضمن ـ نحو منهج اسلامی للروایة ـ ریاض: دار العبیکان.

- قطب، محمد، (1987)، منهج الفن الاسلامی، بیروت: دار الشروق.

- کیلانی، نجیب، (1981)، الاسلامية و المذاهب الادبية، بیروت: مؤسسه الرسالة.

- ـــــــــــــــــ ، (1982)، حول القصة الاسلامية و المذاهب الادبية، بیروت: مؤسسه الرسالة.

- محفوظ، نجیب، (1991)، ثرثرة فوق، مجموعه آثار، بیروت: مکتبة لبنان.

- ـــــــــــــــــــ، الصص و الکلاب، مجموعه آثار، بیروت: مکتبة لبنان.

- وهبة، مجدی، (بی‌تا)، معجم المصطلحات العربية في اللغة و الادب، بیروت: مکتبة لبنان.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.