دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی

بررسی مؤلّفه‌های تروما در رمان «نسکافیة مع الشریف الرضی» اثر میادة خلیل بر اساس نظریۀ تکالیف سوگ جیمز ویلیام وردن

10.48308/jalc.2024.232896.1265
دوره 14، شماره 27
مهر 1402
صفحه 67-83

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

چکیده
پرداختن به مسائل شخصیتی و روانی انسان از جمله مسئلۀ سوگ و تروما که یکی از چالش‌های اساسی در زندگی انسان به حساب می‌آید، از موضوعات گیرایی است که امروزه نویسندگان سعی می‌کنند تا بدین طریق مخاطب را با خود همراه سازند. یکی از نظریه‌های کاربردی و علمی برای مشاوره و راهنمایی در راستای گذر از این مرحلۀ چالش‌زای زندگی، نظریۀ تکالیف سوگ جیمز ویلیام وردن است. او چهار تکلیف یعنی «پذیرش واقعیت فقدان»، «گذر از درد سوگ»، «سازگاری با محیط بدون متوفی» و «تغییر جای متوفی از نظر عاطفی» را برای افراد سوگوار در نظر می‌گیرد و با کاربست این مراحل، وی را برای سازگار شدن با دنیای بدون متوفی راهنمایی می‌کند. رمان نسکافیة مع الشریف الرضی اثر میادة خلیل یکی از رمان‌های روان‌شناختی است که با نظریۀ تکالیف سوگ کاملاً قابل تطبیق است. در این رمان شخصیت‌های مختلف عراقی و هلندی با موضوع سوگ درگیر بوده و واکنش‌های مختلفی را از خود نشان می‌دهند. پژوهش حاضر می‌کوشد تا به صورت توصیفی – تحلیلی و با تکیه بر نظریۀ تکالیف سوگ، حالات روحی و روانی یکی از شخصیت‌های اصلی داستان به نام دیوید را در ارتباط با سوگ همسر عراقی‌اش سلمی تحلیل کند. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که از چهار تکلیف ذکر شده در نظریۀ تکالیف سوگ، فقط سه تکلیف، یعنی «پذیرش واقعیت فقدان»،

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Examining the components of trauma in the novel "Nescafiya with Al-Sharif Al-Radi" by Miyada Khalil based on James William Worden's theory of grief assignments.

نویسندگان English

Parviz Ahmadzadeh houch 1
Ali Sayadani 1
Sajjad Sedghi Kolvanag 2
1 Associate Professor of Arabic Language and Literature, Azarbaijan Shahid Madani University ,Tabriz, Iran.
2 PhD student in Arabic Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Azarbaijan Shahid Madani University
چکیده English

Dealing with human personality and psychological issues, including the issue of grief and trauma, is one of the catchy topics that today's writers try to bring the audience along with them. In fact, the subject of mourning and trauma is one of the basic challenges in human life and it involves his emotions and thoughts for a period of time. One of the practical and scientific theories for counseling and guidance in passing this stage is James William Worden's bereavement homework theory. he considers four stages, namely "accepting the reality of loss", "getting over the pain of grief", "adjusting to the environment without the deceased" and "changing the place of the deceased emotionally" for bereaved people, and by applying these stages, he Adapting to a world without the deceased guides. The psychological novel of Nescafia with al-Sharif al-Razi by Miyada Khalil, is one of the novels that can be fully adapted to the theory of mourning tasks. In this novel, different Iraqi and Dutch characters are involved with the subject of mourning and show different reactions. The current research tries to analyze in a descriptive-analytical way and relying on the theory of mourning assignments, the mental and emotional states of one of the main characters of the story, named David, in relation to the mourning of his Iraqi wife Salma.

کلیدواژه‌ها English

  • psychology
  • grief homework theory
  • James William Worden
  • Mayadeh Khalil
  • Nescafian novel by al-Sharif al-Razi
ابراهیم، عبدالستار (1998)، الإکتئاب: اضطراب العصر الحدیث فهمه وأسالیب علاجه، الکویت: عالم المعرفه.
بوعزه، محمد (2010)، تحلیل النص السردی: تقنیات ومفاهیم، الطبعه الأولى، الرباط: منشورات الاختلاف.
تاسیگ مارک، جانت میکلو و سری سوبدی (1386)، جامعه­شناسی بیماری­های روانی، ترجمۀ احمد عبداللهی، چاپ اول، تهران: سمت.
توجندات، جولیا (بی­تا)، العیش رغم الفقد والآلم. بی­جا.
خلیل، میاده (2016)، نسکافیه مع الشریف الرضی، الطبعة الأولى، إیطالیا: منشورات المتوسط.
راس، الیزابت کوبلر (1376)، آشتی با مرگ، ترجمۀ مهدی قراچه­داغی، چاپ اول، تهران: اوحدی.
رایس، فیلیپ (1390)، رشد انسان؛ روان­شناسی رشد از تولد تا مرگ، ترجمۀ مهشید فروغان، چاپ پنجم، تهران: ارجمند.
سالوم، آلیسون (1397)، درمان گام به گام سوگ و تروما در کودکان، ترجمۀ پریسا یاسمی­نژاد و امید قادری، چاپ اول، تهران: انتشارات آوای نور.
سل، هلموت و وی ناگاس وامی (1387)، ارتقای استقلال در افراد مبتلا به ناتوانی­های ناشی از اختلالات روانی: راهنمای توانبخشی در مراقبت­های اولیۀ بهداشتی، ترجمۀ فرانک تفرشی، نوشین مرادی و احمد نظری، چاپ اول، تهران: سازمان بهزیستی کشور.
شایگان­فر، حمیدرضا (1380)، نقد ادبی: معرفی مکاتب نقد همراه با نقد و تحلیل متونی از ادب فارسی، تهران: دستان.
ظاهری عبده­وند، ابراهیم (1398)، «تحلیل شخصیّت در رمان جای خالی سلوچ بر اساس نظریۀ تکالیف سوگ وردن»، دو فصلنامۀ علمی ادبیات و پژوهش­های میان­رشته­ای، سال اول، شمارۀ دوم، صص 176-146.
غراهام نوری و وارنر جیمس (2013)، ألزهایمر وأنواع أخری من الخرف، ترجمة: مارک عبود، الطبعه الأولى، الریاض: دار المؤلف. 
فرجی، ذبیح­الله (1375)، انگیزش، هیجان و واکنش­های روانتنی، چاپ سوم، تهران: نشر میترا.
کاپلان، هارولد و بنیامین سادوک (1371)، نوروزها و اختلالات شخصیت، ترجمۀ نصرت­الله پورافکاری، چاپ چهارم، تهران: انتشارات ازاده.
کاثرال، دان آر (1390)، عوامل استرس­زا در خانواده؛ مداخلات درمانی برای استرس و تروما، ترجمۀ مصطفی تبریزی، علی نیلوفری و اسداله ویسی، چاپ دوم، تهران: فراروان. 
لوری، دون (2014)، تحلیل الشخصیه، ترجمه: حسین حمزه، الطبعه الأولى، الأردن: دار کنوز المعرفه العلمیه للنشر والتوزیع.
المختاری، زین الدین (1998)، المدخل إلى نظریه النقد النفسی: سیکولوجیه الصوره الشعریه فی نقد العقاد (نموذجاً)، دمشق: منشورات اتحاد الکتاب العرب.
معتمدی، غلامحسین (1386)، انسان و مرگ، چاپ اول، ویرایش دوم، تهران: مرکز.
موسوی، سیده سمیرا، یداله زرگر، ایران داودی و عبدالزهرا نعامی (1395)، «اثربخشی درمان سوگ بیمارگون بر نشانه­های سوگ بیمارگون: پژوهش موردی»، پژوهش­های مشاوره، سال 15، شمارۀ 58، صص155-132.
ولبرت، لویس (2014)، الحزن الخبیث (تشریح الاکتئاب)، ترجمه: عبله عوده، الطبعه الأولى، أبوظبی: هیئه أبوظبی للثقافه والسیاحه.
وردن، جیمز ویلیام (1377)، رنج و التیام در سوگواری و داغدیدگی، ترجمۀ محمد قائد، چاپ اول، تهران: طرح نو.
وردن، جیمز ویلیام (1396)، مشاوره و درمان سوگ، ترجمۀ احمدرضا کیانی و فاطمه سبزواری، چاپ اول، تهران: کتاب ارجمند.
 
  • تاریخ دریافت 14 شهریور 1402
  • تاریخ بازنگری 23 دی 1402
  • تاریخ پذیرش 08 اسفند 1402