دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی

تحلیل و ارزیابی ترجمه بر پایۀ روش‌های هفت‌گانۀ وینی و داربلنه (مورد مطالعه: رمان أرض النّفاق)

10.29252/jalc.2022.225222.1084
دوره 14، شماره 27
مهر 1402
صفحه 121-134

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه تهران/ دانشکده ادبیات و علوم انسانی

چکیده
از گذشته اختلاف نظر زیادی درخصوص انتقال ساختار یا مفهوم میان صاحب‌نظران ترجمه بوده است. عده‌ای در تقابل ساختار و مفهوم، به ساختار روی آوردند و ترجمۀ تحت‌اللفظی را برگزیدند و عده‌ای دیگر بر این باور بودند که هدف ترجمه تنها انتقال مفهوم است و ترجمه‌ی آزاد را مناسب دانستند. با شکل‌گیری رشتۀ مطالعات ترجمه، توجه به تقابل میان ساختار و مفهوم در نظریات صاحب‌نظران این رشته انعکاس یافت که از جمله این صاحب‌نظران، دو زبان‌شناس فرانسوی به نام‌های ژان پل وینی و ژان داربلنه بودند. این دو با اتخاذ رویکرد تحلیل مقابله‌ای به مطالعه‌ی زوج زبان فرانسه-انگلیسی و توصیف شیوه‌های ترجمه پرداختند و الگوی خود را که با نام روش‌های هفت‌گانه شناخته می‌شود، در توصیف روش ترجمه‌ی تحت‌اللفظی و آزاد ارائه دادند که مبنای نظری این پژوهش بر آن مبتنی است. در مقالۀ حاضر نگارندگان کوشیده‌اند بر پایه‌ی روش‌های هفت‌گانه وینی و داربلنه، به تحلیل و ارزیابی رمان «أرض النّفاق» اثر یوسف السباعی و ترجمۀ حسین فریار بپردازند. بر اساس یافته‌های پژوهش مشخص شد که مترجم بیشتر از روش‌های غیرمستقیم در ترجمه بهره برده و به عبارت دیگر ترجمۀ آزاد را بر تحت‌اللفظی ترجیح داده است. همچنین مشخص شد در تمامی نمونه‌هایی که بر اساس ترجمه‌ی غیرمستقیم ترجمه شده‌اند، مترجم ترجمۀ موفقی ارائه داده اما در مواردی که تنها به ترجمۀ مستقیم اکتفا کرده است، ضعف ترجمه دیده می‌شود. در پایان مقاله پیشنهاد نگارندگان بر این بود که ترکیب ترجمۀ مستقیم و غیرمستقیم، راهکار مفیدی در ترجمۀ مفاهیم و اصطلاحات دشوار است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Analysis and Evaluation of Translation Based on Seven Methods of Vinay and Darbelnet (Case study: the Novel "Arzonnefagh")

نویسندگان English

maedeh akbarkarkasi
Saadollah homayooni
Shahryar Niazy
University of Tehran / Faculty of Literature and Humanities
چکیده English

From the past, there has been much controversy among translation theorists about the transfer of structure or concept. Since the formation of translation studies, Disagreements about the transfer of concept or structure were reflected in the views of scholars in this field that Vinay and Darbelnet are two of theme. In the present article, the authors have attempted to analyze and evaluate the novel Arzonnefagh by using Seven Methods of Vinay and Darbelnet and descriptive-analytical method. According to the results, the translator has used the indirect translation method more than the direct translation method. In other words, he preferred free translation over literal translation. Among the seven translation methods in this novel, Equivalence has the highest share, and Adaptation is next, both of which are indirect translation methods. It was also found that wherever the translator used indirect translation, he provided more successful translations but wherever he has used only direct translation, there is a weakness in translation. It was also revealed that in all of the examples given for message transmission under the (compensation) strategy, an increase was seen, indicating that whenever the translator intended to better convey the message, he used an incremental strategy rather than a reduction. At the end of this article, the authors suggest that combining the direct and indirect translation method (Free and literal translation) is an effective way of translating difficult concepts and terms.

کلیدواژه‌ها English

  • Arzonnefagh
  • Vinay and Darbelnet
  • Seven Methods
  • Direct translation
  • indirect translation
آدینه­پور باقری، روجا و علی­اکبر باقری خلیلی و احمد غنی­پور ملکشاه. (1395). «تحلیل درون­مایه­ها و عناصر زبانی در اشعار طنز غلام­رضا روحانی»، فصلنامه پژوهش­ زبان و ادبیات فارسی، سال 4، شماره 43، صص 138-109.
اسماعیلی طاهری، احسان، سیدرضا میراحمدی و مقصود بخشش (1397)، «واکاوی ترجمۀ گرمارودی از نامۀ امام علی (ع) به مالک اشتر برپایۀ راه­کارهای هفت­گانۀ وینه و داربلنه»، مطالعات ترجمۀ قرآن و حدیث، دورۀ 5، ش 9، صص 23-1.
اکبری، امید، نجمه محمودی و گوهرشاد گوگلانی (1392)، «بررسی کارایی دو شیوه­ی ترجمه­ی تحت­اللفظی و آزاد از دیدگاه خوانندگان، مطالعه موردی: ترجمه­ی رمان هزار خورشید تابان»، فصلنامه مطالعات زبان و ترجمه، سال 46، ش 1،  صص 116-99.
السّباعی، یوسف (1949)، أرض النّفاق، قاهرة: دار مصر لِلطّباعة.
بخشش، مقصود، احسان اسماعیلی طاهری، سیدرضا میراحمدی و حبیب کشاورز (1400)، «ارزیابی ترجمۀ استاد موسوی گرمارودی از خطبۀ «قاصعه» نهج­البلاغه براساس نظریۀ وینه و داربلینه»، پژوهش­های نهج­البلاغه، سال 20، ش 68، صص 28-9.
حقانی، نادر (1386)، نظرها و نظریه­های ترجمه، تهران: امیر کبیر.
سیّدان، الهام (1395)، «نقد تقابلی ترجمه­های فارسی الأجنحة المتکسّرة جبران خلیل جبران»، فصلنامۀ پژوهش­های ترجمه در زبان و ادبیات عربی، سال 6، ش 14، صص 110-85.
شهبازی، علی­اصغر، مصطفی پارسایی­پور (1399)، «بررسی تعریب داستان «شاه و کنیزک» مثنوی با تکیه بر الگوی وینی و داربلنه (موردپژوهی مقایسۀ ترجمۀ منظوم هاشمی و جواهری)»، پژوهش‌های ترجمه در زبان و ادبیات عربی، دوره 10، ش 23، صص 270-233.
صفارزاده، طاهره (1384)، اصول و مبانی ترجمه، چاپ هشتم، تهران: پارس کتاب.
فریار، حسین، (1382)، سرزمین نفاق، تهران: انتشارات فردوس.
موندی، جرمی (1389)، درآمدی بر مطالعات ترجمه: نظریه­ها و کاربردها، ترجمۀ الهه ستوده­نما و فریده حق­بین، تهران: نشر علم.
نیازی، شهریار و زینب قاسمی اصل (1397)، الگوهای ارزیابی ترجمه (با تکیه بر زبان عربی)، تهران: مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران.
نیازی، شهریار، عطیه یوسفی و محمد امیری­فر (1398)، «بررسی و تحلیل ترجمه­ی رمان «الشّحاذ» بر‌اساس الگوی نظری وینه و داربلنه»، زبان­پژوهی، سال 11، ش 30، صص 72-49.
  • تاریخ دریافت 02 دی 1400
  • تاریخ بازنگری 10 خرداد 1401
  • تاریخ پذیرش 15 آبان 1401