تحلیل سبک شناختی سروده ی قافیه صفی الدین حلی در مدح پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه فردوسی مشهد

10.29252/jalc.2022.225068.1080

چکیده

شناخت سبک و زبان هر اثری در فهم و درک بن مایه های آن اثر کمک بسیاری خواهد کرد، به ویژه وقتی اثر مورد بررسی شعر باشد؛ چرا که زبان شعری در بیشتر موارد از شکل معیار خارج می شود. صفی الدین حلی یکی از بزرگترین شاعران دورة انحطاط است و مدح پیامبر اکرم (ص) در دیوان وی جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است. سروده قافیه ی حلی با 50 بیت، یکی از مدایح نبوی شاعر است که با موضوع تولد پیامبر (ص) و بیان وجد و سرور هستی و طبیعت از این رخداد خجسته و مبارک آغاز می شود و شاعر، میلاد حضرت را پایانی بر عمر ستم طاغوت و سرآغاز سرنگونی استبداد و حکومت کفر معرفی می کند و در ادامه به بیان فضایل پیامبر (ص) و ستایش ایشان می پردازد. مقاله پیش رو بر آن است تا به روش توصیفی ـ تحلیلی و از دریچه سبک شناسی، سروده مذکور را در سه لایه آوایی، نحوی و بلاغی ـ معنایی مورد تحلیل قرار دهد تا از طریق کشف ظرایف سبکی و زبانی این سروده و نقش آن در آفرینش معنا، نشان دهد که شاعر تا چه اندازه در قالب این ساختار شعری توانسته ارادت و محبت و عاطفه خویش را نسبت به ساحت مقدس پیامبر (ص) به نمایش بگذارد. نتایج مقاله، حاکی از آن است که شاعر برای زیباسازی ابیات و افزایش بار موسیقایی قصیده، از جناس بهرة فراوان برده است. در حوزة نحوی نیز بسامد استفاده از جملات فعلیه و جملات خبری به ترتیب از جملات اسمیه و انشائیه به مراتب بیشتر است و تقسیم مقاطع آوایی از ویژگی های سبکی مدحیه مورد بررسی وی به شمار می رود. در حوزة بلاغی ـ معنایی نیز دو عنصر تشبیه و استعاره از بسامد بسیار بالایی برخوردارند. سبک به کار رفته در این سروده به خوبی در خدمت پویایی گفتمان شعری بوده و در ترسیم عاطفه و احساس شاعر نسبت به پیامبر (ص) موفق عمل نموده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Stylistic analysis of Safi al-Din Hali's Poetry in praise of the Holy Prophet

نویسنده [English]

  • Monir Zibayi
Assistant Professor, department of Arabic language and literature, Ferdowsi University of Mashhad
چکیده [English]

Knowing the style and language of each work will help a lot in understanding the themes of that work, especially when the work is studied as poetry because the language of poetry in most cases goes beyond the standard form. Safi al-Din Hali is one of the greatest poets of the period of decline and the praise of the Holy Prophet (PBUH) has a special place in his divan. Hali rhyme poem with 50 verses is one of the poet's prophetic praises that begins with the subject of the birth of the Prophet and the expression of the server of existence from this blessed event and the poet introduces the birth of the Prophet as the end of the tyranny of tyranny and the beginning of the overthrow of tyranny. And then expresses the virtues of the Prophet and praises him. The present article intends to study and analyze one of his prophetic praises in three phonetic, syntactic, and rhetorical-semantic layers through a descriptive-analytical method and the stylistic perspective, by discovering the stylistic and linguistic nuances of this poem and its role in creating meaning, to show how much the poet in the form of this poetic structure has been able to show his devotion, love, and affection for the sacred field of the Prophet.
The results of the article indicate that the poet has used a lot of puns to beautify the verses and increase the musical load of the ode. In the field of syntax, the frequency of using current sentences and news sentences is much higher than noun and essay sentences, and the division of phonetic sections is one of the stylistic features of Madhiyeh's study. In the field of rhetoric-semantics, the two elements of simile and metaphor have a very high frequency. The style used in this poem has served the dynamics of poetic discourse well and has been successful in depicting the poet's emotion and feeling towards the Prophet.

کلیدواژه‌ها [English]

  • stylistics
  • Language layers
  • Decline
  • Praise
  • Safiuddin Hali