بررسی و تحلیل ساختار روایی شهادت امام حسین (ع) در شعر «الصخر و الندی» (براساس آراء ژرار ژنت)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد صفادشت، تهران، ایران.

2 استاد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه تهران، ایران

10.29252/jalc.2022.227799.1163

چکیده

شهادت امام حسین (ع) محور اصلی شعر «الصخر و الندی» اثر حسب الشیخ جعفر است. در این شعر، سراینده معاصر عرب، شهادت آن حضرت را بر پایه نمادها و مکاشفات درونی، در قطعاتی که عنصر گفت‌وگو و روایت، وجه غالب آن است با بهره گیری از شگردهای نمایشی بازآفرینی می‌کند. ضرورت نگارش مقاله حاضر، واکاوی ساختاری ـ معنایی شعری است که ضمن بیان اندوه غنایی با کاربست الگوهای روایی، شهادت امام حسین (ع) را به عنوان رستاخیزی علیه ظلم، در پیوند با عصر حاضر می‌نمایاند. نگارندگان در این نوشتار بر آن هستند که با روش تحلیلی ـ توصیفی از منظر روایت‌شناسی ژرار ژنت، که یکی از جامع‌ترین چارچوب‌های تحلیل متون روایی است، سه مقوله «زمان»، «وجه» و «لحن» روایی را در شعر مذکور بررسی نمایند. هدف از نگارش این مقاله سنجش بهره‌گیری شاعر از اصول روایی در تأکید بر ظرفیت‌های اجتماعی شخصیت و شهادت امام حسین (ع) است. رهیافت فرجامین این مقاله بیان می‌دارد که «الصخر و الندی» منطبق با نظریه روایی ژنت، روایتی چندصدایی برخوردار از زمان‌پریشی و بسامد مفرد است و دو نوع کانونی‌سازی بیرونی و درونی و سه شتاب ثابت، مثبت و منفی دارد؛ همچنین تبیین می‌نماید که این شگردهای روایت به جوهر شعر لطمه‌ای نزده و عناصر روایی به خدمت انتقال معنا درآمده‌‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A study of the narrative structure of the martyrdom of Imam Hussein in the poem "Rock and Dew" (Based on the Theories of Gerard Genet)

نویسندگان [English]

  • Mansoureh Ahmadijafari 1
  • Abolhassan Amin Moghaddasi 2
1 Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Islamic Azad University, Safadasht Branch, Tehran, Iran.
2 Professor, Department of Arabic Language and Literature, University of Tehran, Iran
چکیده [English]

The martyrdom of Imam Hussein is the main axis of the poem " Rock and dew " by Sheikh Ja'far. In this poem, the contemporary Arab poet recreates the martyrdom of that Imam based on internal symbols and revelations, in pieces that are the dominant element of dialogue and narration, using dramatic techniques. The necessity of writing the present article is a structural-semantic analysis of a poem which, while expressing lyrical sorrow by using narrative patterns, shows the martyrdom of Imam Hussein as a resurrection against oppression, in connection with the present age. In this article, the authors intend to examine the three categories of "tense", "mood" and "voice" of narrative in the mentioned poem by analytical-descriptive method from the perspective of Gerard Genet's narratology, which is one of the most comprehensive frameworks of narrative texts analysis. The purpose of writing this article is to assess the poet's use of narrative principles in emphasizing the social capacities of the personality and martyrdom of Imam Hussein. The final approach of this article states that " Rock and dew " is in accordance with the theory of Genet narrative, a polyphonic narrative with a single time and frequency and has two types of external and internal focalization and three constant, positive and negative accelerations; It also explains that these narrative techniques have not damaged the essence of the poem and the narrative elements have served to convey meaning.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Imam Hussein
  • Martyrdom
  • Rock and dew
  • Narratology
  • Gerard Genet