واکاوی مفهوم شعر با نظر به دیدگاه حازم القرطاجنی

نوع مقاله : مروری

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد

2 استادیار دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

تعریف دقیق شعر و بیان چیستی و ماهیت آن با وجود تمام تلاش‌هایی که تا کنون در این باره صورت گرفته، هنوز به نتیجه‌ای قطعی و مسلّم نرسیده‌است؛ از افلاطون و ارسطو گرفته تا فلاسفه، ناقدان و ادیبان پس از آنان هر یک به نحوی کوشیده‌اند تا تعریفی جامع از شعر به دست دهند؛ شاعران، ادیبان و ناقدان گوناگون، دربارة خاستگاه شعر و ماهیت آن، هدف شعر، زبان و تصویر شعر، کارکرد شعر و عوامل مؤثر در سرودن آن، خیال‌انگیز بودن یا نبودن آن و کاذب یا صادق بودنش، دیدگاه‌های گوناگونی را ارائه کرده‌اند که هر یک جای بحث و بررسی دارد. نگارندگان در این جستار خواهند کوشید تا در آغاز پس از معرفی شعر در بستر بافت‌های گوناگون تاریخی، فلسفی و ادبی که آن را فرا گرفته است، چکیده‌ای از آراء تنی چند از صاحب‌نظران و ناقدان غربی -نظر به این‌که در وضع و تدوین اصول و قوانین شعر، پیشگام بودند و پس از آن نیز، تأثیری غیرقابل انکار بر رخدادهای این حوزه داشتند- را ارائه نمایند و پس از آن دیدگاه ناقدان، ادبیان و فیلسوفان برجستة عربی را دربارة شعر بیان نمایند و در ادامه پس از گذری کوتاه به زندگی حازم القرطاجنی به بیان چیستی و ماهیت شعر، منشأ و خاستگاه شعر، کارکرد شعر و تصویر شعری با تکیه بر دیدگاه او بپردازند و آراء و نظریات او را در باب شعر مورد واکاوی قرار دهند

کلیدواژه‌ها