شخصیّت انسان متدین در رمان‌های اجتماعی عبدالحمید جودة السحار

نوع مقاله : مروری

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز

2 دانشجوی دکتری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز

چکیده

عبدالحمید جودت سحار از پیشگامان رمان اجتماعی معاصر مصر به‌شمار می‌رود. وی در رمان‌های اجتماعیش به‌طور گسترده و هدفمند، شخصیت انسان متدیّن را به‌تصویرکشیده است. این مقاله سعی دارد تصویر شخصیت انسان متدین را در رمان‌های اجتماعی سحار در چهارچوب موضوعات: روش پردازش شخصیت انسان متدّین، جایگاه اجتماعی انسان متدّین، ویژگی‌های انسان متدّین در محیط‌های اجتماعی سنتی و معاصر بررسی کند. روش کار پژوهش بر نقد و تحلیل این موضوعات از نگاه سحار و مقایسۀ آن با دیدگاه رمان‌نویسان مشهور معاصر عرب استوار است. دست­آورد پژوهش نشان می‌دهد که سحار با رویکرد واقع­گرایی اسلامی این شخصیت را در قالب انسان متدّین عادی و با شخصیت اجتماعی مثبت و پویا معرفی می‌کند برخلاف روش رمان نویسان مشهور معاصر عرب که آن را در صورت شخصیت‌های نمادین مذهبی و به‌نحوی عقب­مانده و ساده‌لوح و فاقد تأثیر مثبت اجتماعی به‌تصویر می‌کشند.سحار اگر متأثر از نگرش اسلامی از این شخصیت حمایت می‌کند به اقتضای واقع­نگری هنریش، نقطه ضعف‌های او را نیز از قبیل: درک غلط از  موضوعات ایستا و تغییرپذیر، رفتار احساسی، آلوده شدن به خرافات و گاهی لغزش و گناه به‌تصویرکشیده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Character of Religious Man at Soial Novel of Abdolhamid Jode al Sahar

چکیده [English]

"> Abdulhamid Jowdat-al-Sahhar is one of the pioneers ofcontemporary social novelist of Egypt. He has clarified the character ofpious man extendedly and purposefully in his social novels. Thisarticle is going to investigate the imagine of character of pious man inSahhar’s social novels in the frame of following topics: the method ofprocessing the character of pious man, the social level of pious man,the characteristics of pious man in the traditional and modern socialenvironments. The methodology of this research depends on criticizingand analyzing these topics in the viewpoint of Sahhar and contrasting itwith the viewpoints of contemporary famous Arabic novelists. Theresults indicate that Sahhar introduces this character in the frame of anordinary pious man with the positive and dynamic social personalitythrough his Islamic realistic attitude in contrast with the method ofcontemporary famous Arabic novelists that imagine him as a symbolicreligious character and as a simpleton and backward without thepositive social influence. When Sahhar, affected by his Islamicviewpoint, supports this character, simultaneously and depending onhis artistic realism, clarified his weak points including: his falseunderstanding of static and changeable issues, sentimental behavior hiscontaminating to superstitions, and sometimes to sins and slips.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Abdulhamid Jowdat-al-Sahhar
  • contemporary Arabic novels
  • social novels
  • pious man
  1. - ارکیبی، رشید، (2011)، الروایة الاسلامیة و مجالات الالتزام ضمن ـ نحو منهج اسلامی للروایة ـ ریاض: دار العبیکان.
  2. - باشا، عبدالرحمن رأفت، (1985)، نحو مذهب اسلامی فی الادب و النقد، ریاض: دانشگاه اسلامی امام محمد بن سعود.
  3. - بدر، عبدالمحسن طه، (1983)، الروائی و الارض، قاهره: دارالمعارف.
  4. - جبریل، محمد، (1973)، «المغزی الاخلاقی فی أدب السحار»، الهلال، ش 5، سال 81، قاهره.
  5. - جبوری، کامل سلمان، (2003)، معجم الادباء من العصر الجاهلی حتی سنة 200، بیروت: دار الکتب العلمیة.
  6. - جرار، مأمون فریز، (1988)، خصائص القصة الاسلامیة، جدة: دارالمنارة.
  7. - خلیفة، کمال محمد سعد، (2007)، الشخصیه الاسلامیة فی الروایة المصریة الحدیثة، ریاض: انتشارات العبیکان.
  8. - خلیل، ابراهیم، (2010)، بنیة النص الروائی، بیروت: انتشارات الاختلاف.
  9. - زرکلی، خیرالدین، (2002)، الاعلام، شهر: دار العلم للملایین.
  10. - زید، صفوت یوسف، (1985)، التیار الاسلای فی قصص عبدالحمید جودة السحار، مصر: انجمن عمومی نویسندگان مصر.
  11. - زکی، احمد کمال، (1974)، «السحار صاحب محمد رسول الله و الذین معه»، الهلال، ش3، سال 82، قاهره.
  12. - السحار، عبدالحمید جودة، (بی‌تا)، القصة من خلال تجاربی الذاتیة، مصر: انتشارات دار مصر.
  13. - ـــــــــــــــــــــــــــ، قافلة الزمان، مصر: انتشارات دارمصر.
  14. - ـــــــــــــــــــــــــــ، وکان مساءً، مصر: انتشارات دارمصر.
  15. - ـــــــــــــــــــــــــــ، الشارع الجدید، مصر: انتشارات دارمصر.
  16. - شرقاوی، عبدالرحمان، (بی‌تا)، الارض، قاهره: انتشارات دارغریب.
  17. - فیصل، سمر روحی، (1986)، الاتجاة الواقعی فی الروایة العربیة السوریة، دمشق: چاپخانه اتحادیه نویسندگان عرب.
  18. - قاعود، حلمی محمد، (1999)، الروایة الاسلامیة المعاصرة، جازان: نادی جازان الادبی.
  19. - قصاب، ولید ابراهیم، (2011)، الشخصیة فی الروایة الاسلامیة ضمن ـ نحو منهج اسلامی للروایة ـ ریاض: دار العبیکان.
  20. - قطب، محمد، (1987)، منهج الفن الاسلامی، بیروت: دار الشروق.
  21. - کیلانی، نجیب، (1981)، الاسلامیة و المذاهب الادبیة، بیروت: مؤسسه الرسالة.
  22. - ـــــــــــــــــ ، (1982)، حول القصة الاسلامیة و المذاهب الادبیة، بیروت: مؤسسه الرسالة.
  23. - محفوظ، نجیب، (1991)، ثرثرة فوق، مجموعه آثار، بیروت: مکتبة لبنان.
  24. - ـــــــــــــــــــ، الصص و الکلاب، مجموعه آثار، بیروت: مکتبة لبنان.
  25. - وهبة، مجدی، (بی‌تا)، معجم المصطلحات العربیة فی اللغة و الادب، بیروت: مکتبة لبنان.