بررسی و نقد کتاب البلاغة و تحلیل الخطاب

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسنده

دانشگاه اصفهان

چکیده

ظهور دانش هرمنوتیک یا تأویل متن در دو سدۀ اخیر باز بودن قرآن کریم را در برابر تفسیرهای نو بیش از پیش به میدان بحث آورده و چالش میان محافظه‌کاران و اصلاح‌طلبان را در فهم اسرار آن دو‌چندان کرده است. از دستاوردهای این تحقیق، گذار از جمله‌محوری در تحلیل استعاره‌های زبانی و گشودن چشم‌انداز متن در فضای استعاره و مجاز است. این دستاورد نتیجۀ ژرف‌نگری دورۀ معاصر در پژوهش‌های زبان‌شناختی با رویکرد متن‌محوری است. همچنین، بر‌اساس نتایج به‌دست آمده، استعاره نه فقط آرایه‌ای ادبی، بلکه فرایندی است که تمام ابعاد زندگی بشر را فرا‌گرفته و آدمی در استعاره به زندگی خود ادامه می‌دهد و به آن معنا می‌بخشد. فکر، رؤیا، بازی و ... همه استعاره‌اند و با استعاره است که موجودیت آدمی معنا پیدا می‌کند. کتاب البلاغة وتحلیل الخطاب اثر حسین خالفی، که در این کتاب در‌صدد بررسی و نقد آن هستیم،در تلاش است، با استفاده از شگرد گفتمان‌کاوی، عدم تقابل مجاز با حقیقت را اثبات کند و دیدگاه تأویلی را در خدمت فهم بهتر قرآن کریم و سایر متون مقدس قرار دهد.

کلیدواژه‌ها


- قرآن
- ابن خلدون، عبد‌الرحمن، (1979)، المقدمة، بیروت: دار الکتاب اللبنانی.
- أبو‌زید، نصر حامد، (1999)، إشکالیات القراءة وآلیات التأویل، بیروت- الدار البیضاء: المرکز الثقافی العربی.
- إکو، أمبرتو، (2000)، التأویل بین السیمیائیة والتفکیکیة، المترجم: سعید بنکراد، بیروت- الدار البیضاء: المرکز الثقافی العربی.
- خاقانی، محمد، (1390)، نشانه‌شناسی و زبان‌شناسی اسلامی، مشهد: بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی. مشهد.
- خالفی، حسین، (2001)، البلاغة وتحلیل الخطاب، بیروت: دار الفارابی.
- ریتشاردز، آ.أ، (1991)، فلسفة البلاغة، المترجم: ناصر حلاوی و سعید الغانمی، مجلة العرب والفکر العالمی، العدد 13 و 14.
- عصفور، جابر، (2003)، الصورة الفنیة فی التراث النقدی والبلاغی عند العرب، القاهرة: دار الکتاب المصری.
- فضل، صلاح، (1996)، بلاغة الخطاب وعلم النص، لونجمان: الشرکة العالمیة للنشر.
- لوسرکل، جان جاک، (2005)، عنف اللغة، المترجم: محمد بدوی، لبنان: المنظمة العربیة للترجمة.
- الهاشمی، أحمد، (1384)، جواهر‌البلاغة، مترجم: محمود خورسندی، قم: انتشارات حقوق اسلامی.
- یوسف، أحمد، (2005)، السیمیائیات الواصفة؛ المنطق السیمیائی وجبر العلامات، بیروت: الدار العربیة للعلوم.