شخصی‌سازی زبان و روند عدول از خودکاری آن در شعر سعدی یوسف

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه پیام نور

2 دانشگاه سما

3 دانشگاه رازی کرمانشاه

چکیده

شخصی‌سازی یکی از شیوه‌های تخطی از خودکاریِ زبان است که در برجستگی شعر تأثیر دارد. این فرایند، در دورۀ معاصر، اهمیت بسیار یافته، به‌‌‌‌طوری‌که کاربرد گونه‌های متعدد آن در سروده‌های شاعران، سیمایی متمایز به سبک‌ آنان داده و در دریافت صریح مخاطبان درنگ ایجاد کرده است. در چنین فضایی، که عواطف و هیجانات شاعران بی‌هیچ محدودیتی در میدانِ دید خوانندگان یکه‌تازی می‌کند، شعر سعدی یوسف، شاعر معاصر عراقی، به‌عنوان یکی از نمودهای تحول، مقیّد به اصول ثابت زبانی نبوده و به عرصه‌ای برای تاختنِ نوزایی و عادت‌گریزی مبدّل گشته است؛ تا جایی‌که تغییر در سطوح شعر و کنار نهادن معیارهای رایج، توجه خوانندگان را به شخصی‌سازی‌های درنگ‌آفرین در زبان این شاعر نوپرداز جلب کرده است. پژوهش حاضر، با نگاهی نقادانه به برون‌دادهایِ زبانی سروده‌های سعدی یوسف، درپیِ پاسخ به این پرسش است که شاعر از چه شیوه‌هایی بهره‌ برده تا زبان را از سطوح موردانتظار مخاطبان جدا کند و به‌سمت سبک‌های شخصی موردنظرش سوق دهد. یافته‌های تحقیق گویای آن است که سعدی یوسف، با ارائۀ آرایه‌های تصویری و ترکیبی نامعمول و چرخش‌های معنایی در بهره‌مندی از رنگ‌ها و تحول در شیوه‌های نوشتاری واژگان، غبار عادت از کلام عادی زدوده و ساحت سروده‌هایش را از آفرینش‌های دیگرگونه سرشار کرده است؛ به‌گونه‌ای که با خصوصی‌سازی زبان، بارِ احساسات شخصی‌اش را بر دوش مخاطبان نهاده و در درک عادیِ آنان، درنگی عامدانه ایجاد کرده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

(Privatization Language and the Deviating of Automatic Language (Looking at the poetry of Saadi Yousif

نویسندگان [English]

  • Faroogh Nemati 1
  • Reza Kiani 2
  • Ali Salimi 3
1 Payame Noor University
2 Razi University
3 Razi University
چکیده [English]

Privatization is one of the ways of violating the language's autonomy that affects poetry prominence. This process, in the contemporary period, has become very important, as the use of its various types in poetry poems has given them a distinctive style and created delays in explicit audience reception. In such a space that the emotions and excitement of the poets restrict the visibility of readers without any limitations, the poetry of contemporary Iraqi poet Saadi Yousef has not become a fixed language principle as a manifestation of transformation and has become an arena for the regeneration. As the shift in poetry levels and the removal of common standards, readers' attention has attracted to personalization in the poetry of the modern poet. The present research, with a critical look at the linguistic outputs of Saadi Yusuf's poetry, answers the question of how the poet used the methods to separate the language from the audience's expected levels and shift it to his or her personal styles. Findings of the research indicate that Saadi Yusuf, by presenting unusual combination arrays and semantic changes in benefiting from the evolution of vocabulary writing methods, has mistyped the habit of ordinary words and enriched the scope of his poems from other creations. In such a way that by privatizing the language, the burden of the individual's emotions has been put on the audiences and deliberately has delayed in their perception of the language.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Privatization language- Standard language-contemporary poetry- Saadi Yousif
  1. آقاحسینی، حسین و زارع، زینب (1390)، «تحلیل زیبایی‌شناختی ساختار شعر احمد عزیزی براساس کفش‌های مکاشفه»، فصلنامۀ تخصصی علمی- پژوهشی سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، سال چهارم، شمارۀ 1، پیاپی 11، صص 309- 328.
  2. اوحدی، مهرانگیز (1390)، تصویرهای نو در شعر کُهن: غزل‌های مولانا، سعدی و حافظ، چاپ اوّل، تهران: انتشارات دستان.
  3. خائفی، عباس، و نورپیشه، عباس (1383) «آشنایی زدایی در اشعار یدالله رؤیایی»، فصلنامۀ پژوهش‌های ادبی، شمارۀ 5.
  4. داد، سیما (1383)، فرهنگ اصطلاحات ادبی، تهران: مروارید.
  5. دوسوسور، فردینان (1382)، دورۀ زبان‌شناسی عمومی، ترجمۀ کورش صفوی، چاپ دوم، تهران: نشر هرمس.
  6. زیادی، عزیزالله (1380)، شعر چیست؟، چاپ اوّل، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات.
  7. سجودی، فرزان (1380)، ساختارگرایی و نظریۀ ادبی، تهران: نشر حوزۀ هنری.
  8. سلاجقه، پروین (1385)، از این باغ شرقی: نظریه‌های نقد شعر کودک و نوجوانان، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوان.
  9. سلیمی، علی و کیانی، رضا (1391)، «الانزیاح ودلالاته الخیالیة فی شعر مهدی أخوان ثالث وسعدی: دراسة مقارنة فی الصور الشعریة المحوّلة لدى الشاعرینِ»، بحوث فی اللغة العربیة وآدابها، مجلّة محکمة نصف سنویة تصدر عن کلیة اللغات الأجنبیة بجامعة أصفهان، العدد 7،صص75-92.
  10. سلیمی، علی و کیانی، رضا (2012)، «اللون بینَ الرومانسیة والواقعیة: دراسة فی شعر سهراب سبهری وسعدی یوسف»، مجلّة الجمعیة العلمیة الإیرانیة للغة العربیة وآدابها، فصلیة محکمة، العدد 23، صص1-20.
  11. سلیمی، علی و کیانی، رضا (2010)، «جدلیة الموت والحیاة فی الشعر العراقی المعاصر: سعدی یوسف نموذجاً»، مجلّة علوم إنسانیة، فصلیة محکمة، العدد46.
  12. صالحی‌نیا، مریم (1382)، «هنجارگریزی نوشتاری در شعر امروز»، فصلنامۀ پژوهش‌های ادبی، شمارۀ 1.
  13. صفوی، کورش (1373)، از زبان‌شناسی به ادبیات، جلد اوّل: نظم، چاپ اوّل، تهران: نشر چشمه.
  14. الصمادی، امتنان عثمان (2001)، شعر سعدی یوسف: دراسة تحلیلیة، عمان: وزارة الثقافة.
  15. طاهری، حمید و رحمانی، مریم (1390)، «تصویر شعر سپید»، نشریۀ ادبیات پارسی معاصر، پژوهش‌گاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال اوّل، شمارۀ 2، صص57-88.
  16. عباس، إحسان (1388)، فن الشعر، ترجمۀ سید حسن حسینی، تهران: نشر سروش (انتشارات صدا و سیما)
  17. علی‌پور، مصطفی (1387)، ساختار زبان شعر امروز: پژوهشی در واژگان و ساخت زبان شعر معاصر، چاپ سوم، تهران: فردوس.
  18. فتوحی رود معجنی، محمود (1391)، سبک‌شناسی: نظریه‌ها، رویکردها و روش‌ها، تهران: انتشارات سخن.
  19. محسنی، علی‌أکبر و کیانی، رضا (2013)، «الانزیاح الکتابی فی الشعر العربی المعاصر»، فصلیة دولیة محکمة تصدر عن جامعتی تشرین و سوریة، العدد12، صص85-110.
  20. مسعود، حبیب (1966)، جبران حیاً ومیتاً، الطبعة الثانیة، بیروت: دار الریحانی للطباعة والنشر.
  21. میرصادقی، میمنت (1376)، واژنامه‌ی هنر شعری، چاپ دوم، تهران: انتشارات کتاب ممتاز.
  22. نجفی، ابوالحسن (1382)، مبانی زبان‌شناسی و کاربرد آن در زبان فارسی، تهران: انتشارات نیلوفر.
  23. وحیدیان کامیار، تقی (1381)، دستور زبان فارسی (1)، تهران: انتشارات سمت.
  24. یوسف، سعدی (1988)، الأعمال الشعریة، المجلدان الأوّل والثانی، ط 4، بیروت: دار المدى.
  25. Abrams, M.H.A. (1993). Gloossary of Literary Terms, Holt Rinehart and Winston, Sixth Edition, U.S.A.
  26. Leech, Geoffrey. N. (1969). Alinguistic Guide to English Poetry. London. (3rd ed. 1973).