روش تحلیل «ماهیتِ صورت» داستان نقدی بر نظریه «ماهیت صورت» سید بحراوی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسنده

دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

نقد داستان در ادبیات عربی، در اواخر قرن بیستم، متاثر از ریخت­شناسی وساختارگرائی، وارد مرحله نوینی گشت که به عناصر داستان وشیوه­های روایت می­پرداخت وکمتر به موضوع «نگرش هنری» داستان اهمیت می­داد. نگرش هنری تجربه منحصر بفرد نویسنده از پیچیدگی­های زندگی است که منجر به « شناخت داستانی» می­شود تا خواننده با درک آن از داستان لذت ببرد و بینش نوی را تجربه ­کند. سید بحراوی در کتاب «الانواع النثریة فی الادب العربی المعاصر(اجیال وملامح )» با معرفی آثاری گوناگون ازنویسندگان دنیای عرب، می­کوشد تا با رهایی از چهارچوب تحلیل­های از پیش تعین شده، تجربه بشری راوی را که معادل با تجربه زبانی نویسنده است، تحلیل کند. وی این تجربه را که برآمده از محیط عربی است، «ماهیت صورت» (محتوی الشکلThe content of the Form) نامید که با رهایی از وابستگی ذهنی به غرب در پی ارائه یک بینش هنری از تجربه انسان عربی است. آیا روش تحلیل وی در گونه های نثری نوآوری دارد؟ و آیا می­توان از آن برای درک داستان بهره برد؟ آیا این کتاب نقدی در رسیدن به این هدف موفق بوده است؟  با روش تحیلی – توصیفی وباتکیه بر روش تحلیل محتوای کمی وکیفی، می­توان نتیجه گرفت که مسأله کتاب «گونه های نثر ادبی معاصر»، نه تحلیل ساخت عناصر داستانی و روایت، بلکه درک زیباشناسانه روایت از تجربه بشری انسان عربی، با ارائه بینش هنری نهفته در شبکه عناصرداستانی است تا ضمن تبیین ویژگی­ها و روش تحلیل آن، نمونه داستان­هایی را  که دارای محتوای ساخت داستانی با هویت عربی هستند، معرفی کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The analysis of the "The content of the form" story The content of the Form " theory of Sayed Bahrawi

نویسنده [English]

  • Faramarz mirzaei
Modares University
چکیده [English]

Abestract
The narrative critique of Arabic literature, influenced by morphology and structuralism, entered a new stage in the late twentieth century. At this stage, it was important to elements of narrative stories and narrative styles, but less concerned with the "artistic vision" of the story.The artistic vision is the unique experience of the writer from life, which leads to " story recognition " so that the reader will enjoy the story and and gain a new cognition
Sayed Bahrawi, in the book "Types of Contemporary Arab Prose: Generations and Characteristics", attempts to introduce the various works of the writers of the Arab world.
He analyzes the narrator's experience, which is equivalent to the author's linguistic experience .His way of analyzing a story is beyond the framework of a predefined analysis. He called this experience “The content of the form” which derived from the Arabic environment. Bahrawi wants to give an artistic insight of the Arabic experience by releasing subjective obsessions with the West.
Does his method of analysis have an innovation? And can you use it to understand the story? Has this book been successful in achieving this goal?
By analytical-descriptive method, along with quantitative and qualitative analysis of the content, it can be concluded that the main issue of the book "Types of Contemporary Arab Prose: Generations and Characteristics" is the aesthetic perception of the narrative of the human experience of the Arab man and the presentation of an artistic insight hidden in the network of fictional elements.
Bahrawi in this book explains the characteristics of each story with the form content analysis method, and introduces a sample of many stories that contain the content of narrative making with the Arabic nature.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Critique of Story
  • " Types of Contemporary Arab Prose: Generations and Characteristics "
  • Sayed Bahrawi
منابع و مآخذ
- أبو هیف، عبداللّه،(٢٠٠٠)، النقد الأدبی العربی الجدید فی القصة والروایة والسرد، دمشق ، اتحاد کتاب العرب ط الاولی
- اکبری ز اده ، فاطمه ( 1396) تحلیل انتقادی کتاب سیمیائیة النص السردی از عبداهادی فرطوسی، مجله انجمن ایرانی
زبان وادبیات عربی ، شماره 42 بهار)
- بارت، رولان 1992، ترجمه منذر العیاشی، حلب، مرکز الانماء الحضاری چاپ اول)
- بحراوی، سید(2003م) الانواع النثریة فی الادب العربی المعاصر اجیال و ملامح الجزء الاول، قاهره، مکتبة الانجلوالمصریة، ط؟
- ---، ---(2003م) الانواع النثریة فی الادب العربی المعاصر اجیال و ملامح(1)،مرکزدراسات و بحوث المعوقین، چاپ الکترونیکی http://www.gulfkids.com/pdf/Nathreah.pdf
- بحراوی، سید (1993) « محتوی الشکل نحو موضوع دقیق لدراسة الادب (مجله فصول شماره 45 ، ربیع
- ---، ---(1992) « صنع الله إبراهیم قاتلة الذات وثیقة الإدانة»، مجله ادب و نقد، شماره 82 ( صص 15 تا 20 )
- ---، ---( 1408ه.ق) « دفاعا عن الروایة التقلیدیة قراءة فی روایة «الوارثون»، مجلة الابداع، شماره 5، ( صص 19 تا 22)
- برهومه، عیسی عوده؛ 2007، سیمیاء العنوان فی الدرس اللغوی المجلۀ العربیۀ للعلوم الإنسانیۀ، الکویت، العدد 97 )
- بدری، هاله (2017) سید البحراوی ناقدا و مبدعا، مجله القدس العربی http://www.alquds.co.uk/?p=705304)
- دهقانی، رضا : اصول نقد اثر تحلیل محتوا، سایت سازمان تبلیغات اسلامی (تاریخ مراجعه۱۴/۰۴/۱۳۹۸)
http://old.ido.ir//a.aspx?a=1386050101 )
- صاعدی، احمد رضا(1395) پژوهشنامه نقد ادب عربی دانشگاه شهید بهشتی ، دوره 6 شماره 2)
- العلمی، عبدالجبار، القدس، 2010: ص10) علمی، عبدالجبار(2010م) النقد والإبداع والواقع: نموذج سید البحراویکتاب یکسر حاجز التواصل بین المشرق والمغرب السنة الثانیة والعشرون العدد 6580 الاربعاء 4 آب ( اغسطس2010 23
- عیلان،(2006)، النقد الجدید والنص الروائی العربی، دراسة مقارنة للنقد الجدید فی فرنسا وأثره فی النقد الروائی العربی من خلال بعض نماذجه، رساله دکتری در دانشگاه منتوری الجزایر، دانشکده زبان وادبیات
https://bu.umc.edu.dz/theses/arabe/AILA1992.pdf
- کاهه، علیرضا( 1396)، « بررسی و نقد کتاب الروایة العربیة روجر آلن» مجله پژوهشنامه انتقادی ، پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی، دوره 17، شماره 1 - شماره پیاپی 44، فروردین و اردیبهشت 1396، صفحه 163-176)
- محمدی، دانش؛ پروینی، خلیل( 1393) « نقد و بررسی الفنون الأدبیة و أعلامها فی النهضة العربیة الحدیثة مجله پژوهشنامه انتقادی ، پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی، دوره 14، شماره 33، بهمن و اسفند 1393، صفحه 109-125)
- معروفی، یحیی؛ یوسف زاده، محمد رضا، (1388) تحلیل محتوا در علوم انسانی ( راهنمای عملی تحلیل کتاب های درسی)، سپهردانش، همدان ، چاپ اول)
منابع اینترنتی
- موقع جریدة مصری الیوم، العدد2139- 22 ابریل 2010)
http://today.almasryalyoum.com/article2.aspx?ArticleID=25209
- ویکی بیدیا العربیة،(سید_البحراوی) (آخرتعدیل لهذه الصفحة کان یوم 19 مارس 2019، الساعة 10:16) https://ar.wikipedia.org/wiki