تحلیل بصری شعر ابن خفاجه اندلسی با رویکرد امپرسیونیسمی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه قم

10.29252/jalc.2021.101989

چکیده

امپرسیونیسم در واقع نخستین جنبش مدرن در هنر اروپایی، و وارث به حق رئالیسم است که در نیمه دوم قرن نوزدهم نخست در هنر نقاشی ظهور کرد و سپس به هنر ادبیات راه یافت. رابطه نقاشی با ادبیات، رابطه ای است دیرپای که منتقدان ادبیات از گذشته تا به امروز بدان اذعان داشته اند و بی جهت نیست که نقاشی را شعر صامت و شعر را نقاشی گویا نام نهاده اند. در جریان فکری امپرسیونیسم، نگاه و برداشت لحظه‌ای هنرمند از  پدیده های طبیعت و شواهد اطرافش، تحت تأثیر میزان نور و تفاوت و نوع تابش نور در حالت های مختلف روز جایگاه ویژه ای دارد، مضافاً بر اینکه هنرمندان امپرسیونیستی به بازی رنگ و نور علاقه فراوان داشتند و این ویژگی در آثارشان به خوبی نمایان شده است. ابن خفاجه (451-533ق‌)، شاعر بنام اندلسی، که به شاعر طبیعت نیز شهره شده، با الهام از چشم اندازهای زیبای طبیعت اندلس، تصویرهایی پویا، سیال و در نوع خود منحصر به فرد خلق کرده است. وی هر چند در قرون معاصر نزیسته، اما شاید بتوان گفت که در آثارش ویژگی هایی مشهود است که چندان با آثار هنری امپرسیونیسم در قرون معاصر بیگانه نیست. این نوشتار حاصل پژوهشی است با روش توصیفی - تحلیلی که اشعار ابن خفاجه را با هدف بررسی و تحلیل ویژگی های بصری آن طبق نگاه امپرسیونیسمی مورد کنکاش قرار داده است. از مهم ترین نتایج حاصل آمده از این پژوهش می توان به تأثیر شدید و انکارناپذیر نور در خلق تصاویر شعری ابن خفاجه و به تبع آن تداعی شکل ها و رنگ هایی متنوع و متفاوت در ذهن شاعر و گاهی دور از واقعیت اشاره داشت که حاکی از برداشت های لحظه ای شاعر تحت تأثیر نور و احساسات خود او دارد. همچنین کاربست قابل توجه رنگ های خالص و ناب در خلق این تصاویر نیز از ویژگی های دیگر اشعار ابن خفاجه است که با هنر امپرسیونیست ها مشابهت دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A visual analysis of the poetry of Ibn Khafajah Andalusi by Roykard Impressionism

نویسنده [English]

  • Azade Montazeri
Assistant Professor of Arabic Language and Literature, Qom University
چکیده [English]

Impressionism is in fact the first modern movement in European art, and the successor to realism, which first appeared in the second half of the nineteenth century in the art of painting and then in the art of literature; because the relationship between painting and literature is a long-standing relationship that literary critics have affirmed from the past to the present time, and it is not unreasonable to refer painting as "silent poetry" and poetry as "illustrative painting". In Impressionist thought, the artist's momentary view of natural phenomena and the evidence around him, under the influence of the amount of light and the difference and type of light radiation in different modes of the day has a special place, in addition Impressionist artists had interest in color and light which this feature is well reflected in their works. Ibn Khafajah (451-533 AH) as one of the most famous poets of Andalusia also known as “The poet of nature” created the dynamic, fluid and unique images that are somewhat similar to the works of Impressionist painters inspired by the beautiful landscapes of Andalusia nature. This paper is the result of a research with a descriptive-analytical method that has explored and researched Ibn Khafajah's poetry with the purpose of acquiring a modern attitude toward old poem as well as studying and analyzing the visual features of his poetry according to the Impressionism view.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Impressionism
  • Light
  • Color
  • Poetry
  • Ibn Khafajah