بررسی مواضع متمایز نحوی علامه طباطبایی در تفسیر المیزان

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسنده

عضو هیات غلمی دانشگاه ازاد اسلامی واحد چالوس

چکیده

 شناخت هر متنی تنها با ساز و کار های ویژه ی همان متن به صورت تشکیکی امکان پذیر می باشد این قاعده کلی در مورد کتب آسمانی از جمله قرآن کریم که در مقام نزول از علم الهی به عالم طبیعت در قالب ادبیات بشری تجلی نموده است نیز صادق است از این رو یکی از دانشهای تعیین کننده در قلمرو قرآن پژوهی به ویژه تفسیر قرآن کریم دانش نحو است. مقاله پیشارو با عنوان "بررسی مواضع نحوی علامه طباطبائی در تفسیر المیزان" کاوشی نظری به روش تحلیل_توصیفی است که جهت تبیین دیدگاههای متمایز نحوی علامه طباطبائی در تفسیر المیزان سامان یافته و در مقام پاسخگویی به پرسش زیر بوده است.«سهم دانش نحو در تمایز تفسیر المیزان نسبت به دیگر تفاسیر عامه و امامیه چه اندازه می باشد» پژوهشگر از رهگذر پردازش داده ها در مجموع به این نتیجه رسیده است که اولاً : سیاق مداری ، حجیّت ظاهر و استقلال قرآن کریم در دلالت بر مدلول لفظی خود سبب رویکرد ویژه علامه به دانش نحو و برجستگی نقش این دانش در تفسیر قرآن به قرآن گشته است. ثانیاً : علامه طباطبائی برای اثبات و ابرام دیدگاههای تفسیری خویش و نیز نقد و جرح دیدگاههای دیگر مفسران به صورت فراگیر از قواعد و معیارهای نحوی سود برده است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A survey on grammatical approach of Allame Tabatabee in Tafsir- Almizan

نویسنده [English]

  • Aliosat khanjani
Faculty member
چکیده [English]

Understanding any text is just possible by special set up of the text in degrees. This axiom is correct about heavenly books including the Holy Quran which descended from the world of divinity to the world of nature in the form of literature. Therefore one of determinative knowledges in realm of quranic research, especially interpretation of the Holy Book is grammar science. This article by the title “ studying grammatical position of Allame Tabatabaee in Tafsir- al mizan” is a theoretical research by analytical-descriptive method that illustrates distinctive grammatical views of Allame Tabatabaee in Tafsir- almizan and answers below question" contribution of grammar science in distinctiveness of tafsir al mizan in comparison by other general or Imamie interpretations”.
By analyzing datum, I have reached to conclusion that first: context – centered, apparent criterion, and independence of the Noble Quran in indication of verbal connotation caused special approach of allame tabatabaee to grammar science and prominence of this science in interpretation the Holy Quran by itself. Second, Allame inclusively applied grammar standards and rules for demonstration and affirmation of his interpretative views and also critique and modification of other interpreters’ views.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Holy Quran
  • Tafsir Almizan
  • Allame Tabatabaee
  • grammar science
آسه ، جواد ، نقش علم نحو در تفسیر قرآن کریم ، انتشارات مؤسسه ی آموزشی و پژوهشی امام خمینی ، قم ، 1392
آلوسی ، سید محمود ، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم ، دارالکتب العلمیة ، بیروت ، 1415
ابن عاشور ، محمد طاهر ، التحریر و التنویر ، بی جا ، بی تا ،
ابن عطیة اندلسی ، عبد الحق بن غالب ، المحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز ،دارالکتب العلمیه ، بیروت ، 1422
ابن عجیبه ، احمد بن محمد بن مهدی ، البحر المدید ، دار الکتب العلمیه ، بیروت ، 1423
ابن کثیر ، اسماعیل بن عمر ، تفسیر القرآن العظیم ، دار الطیبة للنشر و التوزیع ، بیروت ، 1423
ازهری ، محمد ابن احمد ، تهذیب اللغة ، دار احیاء التراث العربی، بیروت ، 1421
انصاری قرطبی ، محمد بن احمد ، الجامع لاحکام القرآن ، دارالفکر ، بیروت ، 1415
بلاغی ، محمد جواد ، آلاء الرحمن فی تفسیر القرآن ، مکتبه وجدانی ، قم ، 1352
بیضاوی ، عبدالله بن عمر ، انوار التنزیل و اسرار التأویل ، دار احیاء التراث العربی ، بیروت ، بی تا
الجاسم ، محمود ، حسن ، القاعدة النحویه تحلیل و نقد ، دار الفکر ، دمشق ،1428
الدرویش ، محیی الدین ، اعراب القرآن الکریم و بیانه ، دار ابن کثیر للطباعة و النشر و التوزیع ، بیروت ، 1408
رازی ، ابوالفتوح حسین بن علی ، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن ، بنیاد پژوهش های اسلامی آستان قدس رضوی ،مشهد ، 1408
الرازی ، محمد بن عمر الفخر ، التفسیر الکبیر ، دارالفکر ،بیروت ،1405
رجبی ، محمود ، روش تفسیر قرآن ،مؤسسه ی پژوهشی حوزه و دانشگاه ،قم ،1383
الزجاج ، ابراهیم بن سری ، اعراب القرآن الکریم ،دار الکتب الاسلامیة ،قم ، 1416
زمخشری ، محمود بن عمر، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل ، دار الکتاب العربی ،بیروت ،1407
سروش ، عبدالکریم ، تفرج صنع ، انتشارات امیر کبیر ، تهران ،1374
السمین الحلبی،احمد بن یوسف ، الدر المصون فی علوم الکتاب المکنون ، دار القلم ،دمشق ،1424
سورآبادی ، ابوبکر عتیق بن محمد ، تفسیر سورآبادی ، فرهنگ نشر نو ،تهران ،1380
السیوطی ، جلال الدین و جلال الدین محلّی،تفسیر الجلالَین، مؤسسة النور للمطبوعات ، بیروت ،1416
السیوطی ، عبدالرحمن جلال الدین ، الدر المنثور فی تفسیر المأثور ، دار الفکر ، بیروت ، 1414
صادقی تهرانی ، محمد ، الفرقان فی تفسیر قرآن بالقرآن، انتشارات فرهنگ اسلامی ، قم ، 1365
طباطبائی ، سید محمد حسین ، المیزان فی تفسیر القرآن ، دفتر انتشارات اسلامی ، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم ، قم ، 1417
طبرسی ، ابو علی فضل بن الحسن ، مجمع البیان فی تفسیر القرآن ، دار المعرفة ، بیروت ، 1408
طبرسی ، ابو جعفر محمد بن جریر ، جامع البیان عن تأویل آی القرآن ، دار ابن حزم ، بیروت ،1423
طبرسی ، فضل بن الحسن ، جوامع الجامع ، مؤسسة النشر الاسلامی التابعة لجماعة المدرسین ، بقم ، قم ، 1372
الطنطاوی ، محمد ، التفسیر الوسیط للقرآن الکریم ، بی جا بی تا
طوسی ، ابو جعفر محمد بن الحسن ، التبیان فی تفسیر القرآن ، دار احیاء التراث العربی، بیروت ، بی تا
عبد التواب ،رمضان ، مباحثی در فقه اللغة و زبان شناسی عربی ، انتشارات آستان قدس رضوی ، مشهد ، 1367
غرناطی اندلسی ،ابوحیان ، البحر المحیط فی التفسیر ، دار الفکر ، بیروت ، 1420
کاشانی ، مولی فتح الله ابن شکرالله ، زبدة التفاسیر ، مؤسسة المعارف الاسلامیة ، قم ، 1423
کاشانی ، محمد حسن ،تفسیر الصافی ، مطبعة سعید ، مشهد ، بی تا
مغنیه ، محمد جواد ، التفسیر المبین ، بنیاد بعثت ، قم ، بی تا
مطهری ، مرتضی ،احیا تفکر اسلامی ، دفتر انتشارات اسلامی ، تهران ، 1361
مکارم شیرازی ، ناصر ، تفسیر نمونه ، دار الکتب الاسلامیة ، قم ، 1380
میبدی ،ابوالفضل ، کشف الاسرار وعدة الابرار ، انتشارات امیر کبیر ،تهران ، 1363
النیشابوری ، محمود ، ایجاز البیان عن معانی القرآن ،دار الغرب الاسلامی ، بیروت ، 1415