تبیین مفهوم متناقض‌نما و کارکرد آن در تعابیر شعری احمد مطر

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه یزد

چکیده

متناقض­نما شگردی هنریست که به عنوان یکی از مؤلفه­های برجسته­سازی و آشنایی­زدایی در متون ادبی مورد توجه ناقدان قرار گرفته است. این فن در ادبیات جدید به عنوان یکی از مهمترین ویژگی­های شعر معاصر به شمار آمده و برای آن انواع، کارکردها و مقاصد خاصی در نظر گرفته شده است. این پژوهش می­کوشد تا با تکیه بر روش توصیفی – تحلیلی، کارکرد متناقض­نما و انواع آن را در شعر احمد مطر کاویده و به این مساله پاسخ دهد که وی برای بیان چه اغراضی از این شیوه بیانی استفاده کرده است. نتیجه پژوهش حاکی از این است که متناقض­نما مهمترین ویژگی اسلوبی شعر احمد مطر به شمار می­رود که شاعر آن را در دو گونه متناقض­نمای ترکیبی و متناقض­نمای معنایی به کار برده است. کارکرد این شگرد در شعر او در جهت تبیین برخی مفاهیم سیاسی، اجتماعی، آزادگی و مفاهیم ذاتی به کار گرفته شده و با استفاده از زبان تمسخر و تهکم و به شکلی طنزگونه در راستای بیان برخی اغراض مثل، تمسخر حکام و سردمداران عرب و سرزنش جامعه عربی به خاطر پذیرفتن ظلم و ستم به کار بسته شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Study of Functions of Different Types of Paradox in Ahmed Matar's Poetry

نویسندگان [English]

  • behnam farsi
  • Ali Baysnlo
yazd uni
چکیده [English]

Paradox is an artistic device which has been considered by critics as a highlighting factor and a defamiliarizing tool in literary texts. In contemporary literature, this device has been regarded as one of the most important features of contemporary poetry and several functions and uses are attributed to it. The present study tries to expose the functions of paradox in Ahmed Matar's poetry by employing a descriptive-analytic method and to figure out the reasons why he has used this mode of expression. After analyzing this poet's poems, it was concluded that paradox is the most important stylistic feature of Ahmed Matar's poetry and that he has used two types of paradoxes: mixed paradox and semantic paradox. This technique was used in his poetry in order to clarify some political, social concepts, freedom and essential concepts and by using a derisive language and in a joking manner at the service of purposes such cases as mockery of Arab rulers and denigration of Arab society for accepting cruelty and tyranny.

کلیدواژه‌ها [English]

  • contemporary Arabic poetry
  • Ahmed Matar
  • paradox
  • Comic language
  1. فهرست منابع
  2. منابع فارسی:
  3. - اصلانی،‌ محمدرضا، (1385). فرهنگ‌واژگان ‌و‌اصطلاحات‌ طنز، ‌کارون، تهران.
  4. - چناری، أمیر، (1377ش). متناقض‌نمایی در شعر فارسی، چاپ اول، نشر و پژوهش فرزان روز: تهران.
  5. - خوانساری، ثریا، (1374ش). اصطلاحات انگلیسی ومعادل آنها در فارسی، تهران.
  6. - دیچز، دیوید، (1366ش)، شیوه‌های نقد ادبی، ترجمه: محمد تقی صدیقانی و غلامحسین یوسفی، نشر علمی: تهران
  7. - راستگو، سید محمد، (1368ش). «خلاف‌آمد»، کیهان فرهنگی، تهران، سال ششم، شماره 9، آذر، صص 31-29.
  8. - سروش، عبدالکریم، (1364ش). «تعمیم صنعت طباق با استفاده از عکس و نقض و عدم تقارن در شعر سعدی»، مندرج در ذکر جمیل سعدی، ج2، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: تهران
  9. - صدقی، حامد، و قدیمی، مرتضی، (1384ش). «مهمترین عناصر معنایی شعر احمد مطر»، مجله انجمن ایرانی زبان و ادبیات عربی، سال اول، شماره 3، صص 69 – 90.
  10. - غلامحسین‌زاده، غلامحسین و همکاران، (1390ش)، «مقایسه آیرونی با صناعات بلاغی فارسی»، فصلنامه زبان و ادبیات فارسی، سال 19، شماره 70، صص 135-107.
  11. - کادن، جان آنتونی (1380). فرهنگ توصیفی ادبیات و نقد، ترجمه کاظم فیروزمند، تهران: شادگان.
  12. - کزازی، میر جلال‌الدین، (1385ش). بدیع: زیبایی‌شناسی سخن پارسی، چاپ پنجم، نشر مرکز: تهران.
  13. - مرتضایی، سید جواد، (1385ش). نقد و تحلیل پارادوکس در روند سیر تاریخی و بلاغی، نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی اصفهان، دوره دوم، شماره 47، صص 235- 217.
  14. - وحیدیان کامیار، تقی، (1390ش). بدیع از دیدگاه زیبایی‌شناسی، چاپ پنجم، سمت: تهران.
  15. منابع عربی:
  16. - الخفاجی، قیس حمزة، (2007م). المفارقة فی شعر الرواد، الطبعة الأولی، دار الأرقم للطباعة والنشر: بابل.
  17. - عشری زاید، علی، (2002م). عن بناء القصیدة العربیة الحدیثة، الطبعة الرابعة، مکتبة ابن سیناء: القاهرة.
  18. - العفانی، سید حسین، (1996م). الجزاء من جنس العمل، قدم له ابو بکر جابر الجزائری، الطبعة الثانیة، مکتبة ابن تیمیة: القاهرة.
  19. - عبدالعالی، حافظ کوزی، (2012م). «السخریة الهادفة فی شعر احمد مطر»، مجلة اللغة العربیة و آدابها، جامعة الکوفة، کلیة الآداب
  20. - علوش، سعید، (1985م). معجم المصطلحات الأدبیة المعاصرة، الطبعة الأولی، دار الکتاب اللبنانی: بیروت.
  21. - فواد، محمد و دیب السلطان، (د.ت). «الغضب و التمرد فی شعر احمد مطر»، کلیة الآداب و العلوم الانسانیة، قسم اللغة العربیة، جامعة الاقصی، غزه- فلسطین
  22. - مطر، أحمد، (2011م). الأعمال الشعریة الکاملة، الطبعة الأولی، دار الحریة: بیروت.
  23. - وهبة، مجدی و المهندس، کامل، (1984م). معجم المصطلحات العربیة فی اللغة والأدب، الطبعة الثانیة، مکتبة لبنان: بیروت.
  24. منابع لاتین:
  25. -oxford advavanced learners dictionary (2000) Sixth edition.
  26. - Ouliaeinia, Helen.( 1382). A trip to the wonderland of poetry. Tehran: Mirsaidi Farahani Publications.
  27. منابع الکترونیکی:
  28. - لکتاوی، ماجدة أیت (2013م). شبکة الحوارنت الإعلامیة موقع إخباری حواری یهتم بالشأن المغاربی والجالیة العربیة الإسلامیة بأوربا، علی الرابط التالی:
  29. http://www.alhiwar.net/PrintNews.php?Tnd=24572