بررسی فرآیندهای فرانقش اندیشگانی در قصیدۀ «إلی دوده» میخائیل نعیمه (بر اساس نظریۀ نقش‌گرای هالیدی)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 زبان و ادبیات عربی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری رشته زبان و ادبیات عربی دانشگاه خوارزمی

10.29252/jalc.2022.101976

چکیده

یکی از نظریات جدید حوزۀ زبان‌شناسی، نظریۀ نقش‌گرای نظام‌مند هالیدی است. طبق این نظریه، ساختار زبان، حاصل تأثیر نقش‌هایی است که زبان در بافت ارتباطی و در جهان خارج به عهده می‌گیرد. این تأثیر در سه سطح «فرانقش اندیشگانی»، «فرانقش بینافردی» و «فرانقش متنی» تحلیل می‌شود. فرآیندهای فرانقش اندیشگانی که امکان تحلیل جملات و سپس تحلیل متن را ممکن می‌سازند، از نظر معنایی در شش گروه قابل دسته‌بندی هستند و متناسب با معنای خود، مشارکین ویژه‌ای را می‌پذیرند. پژوهش حاضر کوشیده است تا با روش توصیفی- تحلیلی و با رویکردی زبان‌شناسانه، قصیدۀ «إلی دوده» میخائیل نعیمه را از دیدگاه «فرانقش اندیشگانی» بررسی کند. پس از بررسی این قصیده که از دیوان «همس الجفون» انتخاب شده است، مشخص شد که از میان شش فرآیند مطرح شده در فرانقش اندیشگانی، فرآیند مادی با بیش‌ترین بسامد و بعد از آن نیز به ترتیب فرآیندهای ذهنی، رابطه‌ای، وجودی و بیانی قرار دارند. کاربرد فرآیندهای فرانقشی، آن‌هم با چنین ترتیب بسامدی، گویای آن است که این شاعر رمانتیسم در شعر خود، علاوه بر این‌که به بیان مفاهیم ذهنی، همچون مفاهیم فلسفی و عرفانی تمایل دارد، در پی اقناع مخاطب نیز هست؛ از این رو بیش‌تر مفاهیم و تجربیات پیچیده را در قالب فرآیند مادی بازنمایی می‌کند. بسامد کاربرد فرآیند ذهنی نشان داد که نعیمه از شخصیتی درون‌گرا و بسیار حساس برخوردار است. عدم به کارگیری فرآیند رفتاری در این شعر گویای ذهن‌گرایی نعیمه است. تکیه شاعر بر کاربرد فرآیند بیانی آن هم از نوع پرسشی، گواه دیگری بر شخصیت درون‌گرای او است. بنابراین بررسی فرآیندهای فرانقش اندیشگانی، به خوبی شیوۀ اندیشه و تمایلات فکری و روحی میخائیل نعیمه را هویدا می‌سازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the processes of Ideational metafunction In the poem "Ele Dodeh" by Mikha'il Nu'ayma According to Halliday's Systemic functional theory

نویسندگان [English]

  • Zohreh Naemi 1
  • hoda yazdan 2
1 Arabic Language and Literature, Faculty of Humanities, Kharazmi University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

New theories in the field of linguistics have good potential for analyzing and examining literary texts. One of these theories is Holliday's systematic rationalist theory. According to this theory, the structure of language is the result of the influence of the roles that language takes on in the context of communication and in the outside world. This effect is analyzed at three level, ideational metafunction Interpersonal function Textual function, the para-role processes of thinkers, which make it possible to analyze sentences and then analyze the text, can be semantically categorized into six groups and accept special participants according to their meaning. The present study has tried to study Mikha'il Nu'ayma poem "Ele Dodeh" from a "Ideational metafunction" perspective with a descriptive-analytical method and a linguistic approach. After examining this poem, which was selected from the Divan of "Hams al-jufūn", it was found that among the six processes discussed in Ideational metafunction, the material process has the highest frequency, followed by the mental, relational process, respectively. There are existential and expressive. It is worth mentioning that Nu'ayma did not use the behavioral process in this poem. The use of transcendental function, even in such a frequency order, shows that this poet of romanticism in his poetry, in addition to expressing mental concepts, such as philosophical and mystical concepts, also seeks to convince the audience; hence, it mostly represents complex concepts and experiences in the form of material process. Inaddition, frequency of application of mental process showed that Nu'ayma highly sensitive and highly sensitive. Given that the poet has not taken Advantage of the behavioral process in this ode, he has an attitude of mind - oriented. The poet’s emphasis on the application of the language process is another proof of his personality. Therefore, it should be said that the study of Ideational metafunction clearly demonstrates the way of thinking, mental, and spiritual tendencies of Mikhail Naeema.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ideational metafunction
  • The Ode "Ele Dode"
  • Mikhail Naeema
  • Halliday's Systemic functional theory
  • Hams Al-Jofoon